نمایش مبدأ برای بررسی کمی و آماری قصص قرآنی از دو منظر وجوه اعجاز قرآن و رویکرد تنزیلی

=چکیده=
يكي از شيوه‏هاي ظريف و متنوع در فهم و بيان اهداف و معارف قرآن كاربرد«قصّه‏هاي قرآني» است.بدون شک، قصص قرآنی یکی ازوجوه برجسته اعجازقرآنی وهم چنین از جالب‌ترین مباحث علوم قرآنی است. داستان‌های قرآنی، واقعیت‌هایی است تا خردمندان از آن‌ها عبرت گرفته و موجب هدایت مومنان شود.براین اساس هدف پژوهش حاضربررسی کمی وآماری قصص قرآنی بارویکرد تنزیلی خواهدبود.
=واژگان کلیدی=
اعجازقرآن؛ قصص قرآن؛ ترتیب نزول؛ بررسی کمی و آماری.
 
=روش شناسی=
تحقیق حاضر از نوع «استفاده از اسنادومدارک موجود» در نظر گرفته شده است. مبنای اطلاعات اولیه با استفاده از پژوهش مرتضی کرباسی تنظیم شده است. با توجه به کلید واژه های اصلی و با مراجعه به «المعجم المفهرس»آیات دیگری نیز شناسایی گردید که درپژوهش کرباسی موردغفلت واقع شده بود.علاوه برآن گزارش داده های پژوهش «برحسب نزول» تنظیم خواهد شد.
=یافته ها=
آیات قصص قرآنی شامل 1472 آیه شمارش شده اندکه در50 سوره قرآن جای گرفته اند.رویکردتنزیلی معرف آن بوده که آیات قصص قرآنی از دومین سوره نازله(سوره قلم)تا آخرین سوره نازله (سوره توبه)مشاهده شده است.برحسب نزول، نتایج نشان ازآن داشته که 82 درصد مجموع آیات پژوهش در سورمکی(41سوره) و 18 درصد در سور مدنی(9 سوره) قرارداشته اند.92 درصد آیات مکی(شامل1352 آیه) و8 درصد آیات مدنی (شامل 112 آیه) شناسایی شده اند.
=بحث و نتیجه گیری=
سنخ شناسی سوره های پژوهش برحسب نزول در چهار دسته انجام شده است: الف) از ابتدای بعثت(سوره قلم)تاسوره ق ( شامل 7سوره)، ب) از سوره قمر تا آغاز علنی شدن دعوت اسلامی ( سوره حجر)(شامل 15سوره)، ج) ازآغاز علنی شدن دعوت پیامبر (ص) (از سوره انعام) تاپایان دوره مکی (سوره عنکبوت)(شامل 19 سوره) و د) سوره های مدنی (شامل 9 سوره).
=1. مقدمه=
قرآن تأکید فراوانی بر استفاده از قالب داستان، برای ارائه معارف، دارد.. به داستان‌های قرآنی،قصص القرآن گفته می‌شود. قصص جمع قصه و به معنای داستان‌ها است.نزدیک به یک‌سوم آیات قرآن، درباره داستان‌های پیشینیان و نیز رویدادهای دوره نزول قرآن است.قرآن اهداف خوداز بیان داستان‌ها را اطمینان خاطر پیامبر (ص)، موعظه‌کردن، تذکر مؤمنان و درس‌گرفتن انسان‌ها معرفی کرده است. آیات فراوانی از قرآن به تأمل در سرگذشت پیشینیان، سفارش کرده‌اند. براساس آیات قرآن، داستان‌های قرآنی ساختگی و افسانه‌ای نیست؛ بلکه واقعیت‌هایی است که خردمندان از آن‌ها عبرت می‌گیرند و موجب هدایت مؤمنان می‌شود.بنا به اشارات قرآن، مراد از بیان سرگذشت انبیاء آدمیان، اعمال امت‌ها و علل سقوط آن‌ها نیز تشویق به تحصیل تجربه و عبرت‌آموزی برای تهذیب اخلاق فردی و اجتماعی و جستن راه هدایت بوده است(هود:۱۰۰؛ هود:۱۲۰؛ آل عمران :۱۴۰). اشارات تاریخی قرآن به اقوام و انبیای گذشته، مبین همان پیوستگی گذشته و آینده، تبیین هدف تاریخ و تجربۀ تاریخی، یعنی عبرت‌آموزی از تاریخ است و این معنی را در آیاتی چند، همچون «لَقَدْ کانَ فی قَصَصِهِم عِبْرَةٌ لِاولِی الْاَلْباب»(یوسف:111) و «کَذلِکَ نَقُصُّ عَلَیْکَ مِنْ اَنْباءِ ما قَدْ سَبَقَ وَ قَدْ اٰتَیْناکَ مِنْ لَدُنّا ذِکْراً»(طه:۹۹) به صراحت بیان کرده است.«ثعلبی» در مقدمۀ کتابش «عرائس المجالس فی قصص‌ الانبیاء»می‏نویسد:
خداوندِ قادر، برای برگزیدۀ خود [مصطفی، یعنی پیامبر اسلام] داستان‌هایی (قصص) از پیامبران گذشته و مردمان پیشین را برای پنج هدف یا حکمت حکایت می‏کند:
نخستین حکمت، عرضۀ دلیلی بر صدق نبوت محمد است؛ زیرا او امّی بود و از طریق دیگری نمی‏توانست این داستان‏ها را بیاموزد. 
حکمت دوم فراهم‏آوردن اسوه‏هایی اخلاقی برای محمد و امت اوست. 
سومین حکمتِ نقل جزء به جزء این داستان‌ها تأکید بر برتری محمد و امتش بر امت‏های پیشین است. 
حکمت چهارم این است که خداوند از طریق نقل داستان‌های پیامبران و عاقبت آنان و دشمنانشان، قصد تعلیم و تربیت جامعۀ اسلامی را داشته است.. .. 
پنجمین حکمت در بازگویی سرگذشت پیامبران و صالحان گذشته، حفظ نام و یاد و کارهای آنهاست
«برخلاف بسيارى از موضوعات قرآن، مبحث قصص به گونه شايسته‏اى مورد توجه مفسّران قرار نگرفته است. هر چند حجم وسيعى از قرآن (قريب يك سوم) به قصص اختصاص يافته، اما بيشتر مفسّران با رويكرد موضوعى به بررسى قصص قرآن نپرداخته‏اند، بلكه صرفا در خلال تفسير سوره‏ها، آيات مربوط به قصص را نيز تفسير كرده‏اند.نگاه موضوعى به قصص قرآن يكى از راه‏كارهاى اهميت‏دهى به آنهاست؛ چنان‏كه برخى از دانشمندان حوزه علوم قرآنى مانند سيد محمدباقر حكيم، قصص قرآنى را به عنوان یکی از انواع و اشکال تفسیر موضوعى دانسته که به طور مستقل مورد بحث قرار داده و قصّه را يكى از مهم‏ترين شيوه‏هاى بيانى قرآن كريم مى‏دانند»(حكيم، 137: 37).
هدف اصلی پژوهش عبارت است از «بررسی و شناسایی کمی/آماری آیات قصص قرآن باتکیه بررویکردتنزیلی».برای این اساس سوالات پژوهش شامل موارد ذیل خواهند بود:
1) از نظر کمی/آماری چه تعداد از آیات و سوره های قرآن اختصاص به قصص قرآنی دارند؟
2)آیات قصصی قرآن به تفکیک سوره های قرآن متکی بر رویکرتنزیلی چگونه توزیع شده اند؟
3) به لحاظ کمی/آماری،آیات قصصی قرآن به تفکیک سوره های مکی و مدنی قرآن چگونه می باشند؟
4) به لحاظ کمی/آماری چگونه می توان آیات قصصی رابه ترتیب سوره های قرآن رتبه بندی نمود؟ 
5) نسبت آیات به سوره های قصصی قرآن به تفکیک وترتیب سوره های نازل شده(برحسب رویکرد تنزیلی) چگونه گزارش شده اند؟
6) چگونه می توان آیات قصصی قرآن راباتوجه به رویکرتنزیلی سنخ شناسی(دسته بندی)نمود؟
=2. پیشینه پژوهش=
پژوهش مرتضی کرباسی(1373، 48) اختصاص به «جدول قصص و ماجراهای مورداشاره در قرآن»داشته که درآن جداولی به ارائه اطلاعات مربوط به 209واقعه(قصه) به ترتیب مصحف شریف ازسوره بقره تا سوره ناس گزارش شده که البته تعداد32واقعه مربوط به دوران حیات رسول گرامی اسلام(ص) بوده ومابقی 177واقعه به مثابه قصص قرآن ثبت شده است. مهدوی ( 1381) در پایان کتاب « قصه ونکات تربیتی آن در قرآن» و همچنین بیات ( 1393) در پیوست کتاب « تربیت درقصص قرآن: مبانی،اصول و روش ها»از اطلاعات اولیه پژوهش کرباسی (1373) درباره آیات قصص قرآن را البته بدون ذکر منبع مقاله مذکورمورداستفاده قرارداده اند!؟ کتاب عابدالجابری(1393)با عنوان «رهیافتی به قرآن کریم: در تعریف قرآن»به بررسی قصص قرآن برحسب تاریخ نزول ملتزم بوده و باقصه قرآنی برحسب ترتیب نزول مواجه شده است.مقاله احمدی( 1396، 90)تحت عنوان «ساختارهندسی آیات تاریخی قرآن کریم»، آیات تاریخی قرآن رااستخراج وبه صورت موضوعی ودرقالب سه عنوان تقسیم نموده است:
عنوان اول، مربوط به آیاتی است که به پیامبرو امت خاصی نیستتند و مورد اصل تاریخ یا اشاراتی به پیامبران است( شامل 21 سوره و58 آیه از سوره بقره تا سوره فصلت). 
عنوان دوم مربوط به رویدادهای مختلف تارخی است که به صورت کوتاه و مفصل، اما بدون تکرار درقؤان آمده است( شامل 23 موضوع مثل اصحاب فیل، اصحاب اخدود و غیره).
عنوان سوم شامل موضوعات پرتکرار، به عنوان یکی از شاخص های آیات تاریخی قرآن بررسی شده که معمولا با تفصیل وقایع تاریخی همراه است که شامل سیزده داستان پیامبران بوده است. 
=۳. روش شناسی=
تحقیق حاضرازنوع«استفاده از اسنادومدارک موجود»درنظرگرفته شده است.مراحل جمع آوری ونهایی کردن اطلاعات عبارتند از:
1) مبنای اطلاعات اولیه پژوهش بااستفاده از مقاله کرباسی (1373) بوده است. 
2) پژوهش حاضر آیات مربوط به حوادث زمان پیامبر(ص) را درنظر نداشته و تاکید بر دو بخش قصص انبیاء و حوادث گذشته خواهد بود.
۳) البته لازم به ذکراست که برای کسب اطمینان درخصوص داده های مقاله کرباسی، باتوجه به کلید واژه های اصلی وبا مراجعه به «المعجم المفهرس»آیات دیگری شناسایی گردید که درمقاله کرباسی موردغفلت واقع شده که شامل 15 آیه در پنج سوره (البقره: ۹۲؛۹۳) (التوبه: ۷۰) (غافر:۵؛ ۶) (الحج: ۴۵-۴۲) و (النجم: ۵۵-۵۰) شمارش شده است.
۴) گزارش کرباسی برحسب سوره های قرآن به ترتیب مصحف شریف بوده که پژوهش حاضرپس از تکمیل اطلاعات اولیه، اقدام به گزارش داده ها برحسب نزول سوره های قرآن خواهد نمود.
=4. یافته ها=
مشخصات آیات قصص قرآنی به ترتیب نزول به تفکیک سوره های مکی (جدول شماره 1)و سوره های مدنی (جدول شماره 2)با مختصر شرح داستان گزارش شده است.اطلاعات مربوط به نام سوره، ترتیب نزول، ترتیب مصحف، آیات قصص، تعداد آیات قصص نیز در جداول مربوط آمده است.علاوه برآن، براساس اطلاعات آمده می توان دریافت که در هرسوره چندداستان نیز وجود دارد.برای نمونه سوره قلم دومین سوره نازله، 68 ام سوره در مصحف شریف، دربردارنده دو داستان شامل الف) اشاره به ماجرای اصحاب جنه(عده ای که صاحب باغ هایی بودندومورد امتحان قرارگرفته و عذاب شدند)(آیات 17 تا33) و ب) یادآوری ماجرای حضرت یونس و ماهی(آیات 48 تا 50) بوده است.

جدول (1) مشخصات آیات قصص قرآنی در سوره های مکی به ترتیب نزول
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center; direction:rtl; width:100%;"
! ردیف !! نام سوره !! ترتیب نزول !! ترتیب مصحف !! آیات قصص !! تعداد آیات !! شرح قصص
|-
| 1 || قلم || 2 || 68 || 17تا33 || 17 || اشاره به ماجرای اصحاب جنه (عده ای که صاحب باغ‌هایی بودند و مورد امتحان قرار گرفته و عذاب شدند)
|-
| 2 || قلم || 2 || 68 || 48تا50 || 3 || یادآوری ماجرای حضرت یونس و ماهی
|-
| 3 || مزمل || 3 || 73 || 15و16 || 2 || اشاره‌ای کوتاه به عصیان فرعون و عذاب خداوند
|-
| 4 || فجر || 9 || 89 || 4تا16 || 13 || اشاره به طغیان و کفران قوم عاد و ثمود و فرعون و عذاب خداوند
|-
| 5 || نجم || 22 || 53 || 50تا55 || 6 || اشاره به هلاکت اقوام عاد، ثمود، نوح و لوط (مؤتفکه)
|-
| 6 || شمس || 25 || 91 || 11تا15 || 5 || تکذیب قوم صالح توسط قوم ثمود و کشتن ناقه‌ی او و عذاب خداوند
|-
| 7 || بروج || 26 || 85 || 4تا9 || 6 || اشاره‌ای به سوزانده شدن اصحاب اخدود
|-
| 8 || ق || 32 || 50 || 12تا14 || 3 || اشاره‌ای کوتاه به تکذیب قوم نوح، عاد، ثمود، فرعون، لوط، اصحاب رس و اصحاب ایکه
|-
| 9 || قمر || 36 || 54 || 9تا17 || 9 || اشاره به حضرت نوح و عذاب خداوند بر قوم او
|-
| 10 || قمر || 36 || 54 || 18تا22 || 5 || اشاره به حضرت هود و قوم عاد
|-
| 11 || قمر || 36 || 54 || 23تا32 || 10 || اشاره به حضرت صالح و قوم ثمود
|-
| 12 || قمر || 36 || 54 || 33تا40 || 8 || اشاره به حضرت لوط و قوم او
|-
| 13 || قمر || 36 || 54 || 41تا46 || 6 || اشاره به فرعون و هلاک فرعونیان
|-
| 14 || ص || 37 || 38 || 12تا15 || 4 || اشاره به قوم نوح، عاد، فرعون، ثمود، لوط و اصحاب ایکه
|-
| 15 || ص || 37 || 38 || 17تا26 || 10 || یاد از داوود و ماجرای داوری او میان دو برادر متنازع
|-
| 16 || ص || 37 || 38 || 30تا40 || 10 || اشاره به حضرت سلیمان و برخی از مسخرات او و داستان بازگشتن خورشید
|-
| 17 || ص || 37 || 38 || 41تا44 || 4 || درباره حضرت ایوب
|-
| 18 || ص || 37 || 38 || 45تا48 || 4 || یاد از حضرت ابراهیم، اسحاق، یعقوب، اسماعیل، الیسع و ذوالکفل
|-
| 19 || ص || 37 || 38 || 71تا85 || 15 || داستان خلقت آدم، سجده ملائکه بر او، نافرمانی ابلیس و رانده شدن او
|-
| 20 || اعراف || 38 || 7 || 11تا18 || 8 || خلقت حضرت آدم، سجده فرشتگان، نافرمانی ابلیس و رانده شدن او
|-
| 21 || اعراف || 38 || 7 || 59تا64 || 6 || داستان حضرت نوح و دعوت او
|-
| 22 || اعراف || 38 || 7 || 65تا72 || 8 || داستان حضرت هود و دعوت و رسالت او در میان قوم عاد
|-
| 23 || اعراف || 38 || 7 || 73تا79 || 7 || داستان حضرت صالح و نبوت او در میان قوم ثمود
|-
| 24 || اعراف || 38 || 7 || 80تا84 || 5 || داستان حضرت لوط و قومش
|-
| 25 || اعراف || 38 || 7 || 85تا93 || 9 || داستان حضرت شعیب و رسالت او در میان اصحاب مدین
|-
| 26 || اعراف || 38 || 7 || 103تا112 || 10 || داستان دعوت حضرت موسی از فرعون
|-
| 27 || اعراف || 38 || 7 || 113تا126 || 14 || داستان ساحران فرعون و ایمان آوردن آنان به حضرت موسی
|-
| 28 || اعراف || 38 || 7 || 127تا137 || 11 || ماجراهایی از فرعونیان و موسی، بلاهای وارد شده بر فرعونیان، هلاکت فرعون و همراهانش و نجات بنی‌اسرائیل
|-
| 29 || اعراف || 38 || 7 || 142تا147 || 6 || رفتن موسی به کوه طور برای دریافت الواح تورات و سخنان خداوند با وی
|-
| 30 || اعراف || 38 || 7 || 148تا154 || 7 || گوساله‌پرستی بنی‌اسرائیل در غیبت موسی و بازگشت او از کوه طور
|-
| 31 || اعراف || 38 || 7 || 155و156 || 2 || انتخاب هفتاد نفر از بنی‌اسرائیل برای
|}
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center; direction:rtl; width:100%;"
! ردیف !! نام سوره !! ترتیب نزول !! ترتیب مصحف !! آیات قصص !! تعداد آیات !! شرح قصص
|-
| 32 || اعراف || 38 || 7 || 159تا162 || 4 || یادآوری چندماجراازبنی اسرائیل
|-
| 33 || اعراف || 38 || 7 || 163تا166 || 4 || داستان اصحاب سبت
|-
| 34 || اعراف || 38 || 7 || 175تا177 || 3 || داستان بلعم باعورا
|-
| 35 || یس || 40 || 36 || 13تا29 || 17 || داستان مردم شهر انطاکیه ورسالت سه پیامبردرآن شهر
|-
| 36 || فرقان || 41 || 25 || 35و36 || 2 || اشاره به داستان حضرت موسی و هارون
|-
| 37 || فرقان || 41 || 25 || 37تا39 || 3 || اشاره به قوم نوح، عاد، ثمود واصحاب رس
|-
| 38 || مریم || 43 || 19 || 1تا15 || 15 || داستان زکریاودعای او، استجابت دعای او، بشارت به یحیی، تولدیحیی ومطالی دربارۀ او
|-
| 39 || مریم || 43 || 19 || 16تا36 || 21 || آمدن فرشته خدانزدمریم، مژده تولدعیسی، تولد وی وسخنان اودرگهواره
|-
| 40 || مریم || 43 || 19 || 41تا50 || 10 || داستان حضرت ابراهیم وبحث و احتجاج اوباآزردرباره بت ها
|-
| 41 || مریم || 43 || 19 || 51تا53 || 3 || اشاره کوتاهی به رسالت حضرت موسی
|-
| 42 || مریم || 43 || 19 || 54تا57 || 4 || اشاره به نبوت حضرت اسماعیل و ادریس
|-
| 43 || طه || 44 || 20 || 9تا36 || 27 || داستان بعثت حضرت موسی در کوه طور
|-
| 44 || طه || 44 || 20 || 37تا41 || 5 || داستان وحی به مادرموسی مبنی برگذاشتن فرزندش دردرون صندوق و رهاکردن او در آب
|-
| 45 || طه || 44 || 20 || 42تا76 || 35 || داستان رفتن موسی وهارون نزدفرعون، تکذیب وی و ایمان آوردن ساحران
|-
| 46 || طه || 44 || 20 || 77تا79 || 3 || خروج موسی و بنی اسرائیل ازمصر و غرق شدن فرعونیان
|-
| 47 || طه || 44 || 20 || 83تا99 || 17 || داستان گمراهی بنی اسرائیل باگوساله پرستی و بازگشت حضرت موسی ازکوه طور
|-
| 48 || طه || 44 || 20 || 116تا123 || 8 || داستان سجده فرشتگان برآدم ووسوسه ونیرنگ ابلیس و هبوط آدم وحوا به زمین
|-
| 49 || شعراء || 46 || 26 || 10تا51 || 41 || داستان رفتن موسی وهارون نزدفرعون واظهاررسالت، داستان ساحران و فرعون وایمان آوردن آنها به موسی
|-
| 50 || شعراء || 46 || 26 || 52تا67 || 16 || فرار و خروج بنی اسرائیل ازمصرو هلاکت فرعونیان در دریا
|-
| 51 || شعراء || 46 || 26 || 68تا89 || 22 || گفتگو و بحث حضرت ابراهیم با آزر و قومش، دعاهای ابراهیم
|-
| 52 || شعراء || 46 || 26 || 105تا122 || 18 || داستان حضرت نوح وقومش
|-
| 53 || شعراء || 46 || 26 || 123تا140 || 17 || داستان حضرت هود وقوم عاد
|-
| 54 || شعراء || 46 || 26 || 141تا159 || 19 || داستان حضرت صالح وقوم ثمود
|-
| 55 || شعراء || 46 || 26 || 160تا175 || 16 || داستان حضرت لوط وقوم لوط
|-
| 56 || شعراء || 46 || 26 || 176تا191
|}
{| class="wikitable sortable"
|-
! ردیف !! نام سوره !! ترتیب نزول !! ترتیب مصحف !! آیات قصص !! تعداد آیات !! شرح قصص
|-

| 57 || نمل || 47 || 27 || 7تا14 || 8 || بعثت حضرت موسی در کوه طور و اشاره به دعوت او از فرعون
|-
| 58 || نمل || 47 || 27 || 16تا19 || 4 || گفتگوی سلیمان با پرندگان و داستان مورچه و سلیمان
|-
| 59 || نمل || 47 || 27 || 20تا44 || 24 || داستان هدهد و سلیمان و دعوت او از بلقیس (ملکه سبا)
|-
| 60 || نمل || 47 || 27 || 45تا53 || 9 || داستان حضرت صالح و قوم ثمود
|-
| 61 || نمل || 47 || 27 || 54تا58 || 5 || داستان حضرت لوط و قوم او
|-
| 62 || قصص || 48 || 28 || 3تا6 || 4 || وضعیت فرعون و فرعونیان و بنی‌اسرائیل پیش از رسالت حضرت موسی
|-
| 63 || قصص || 48 || 28 || 7تا14 || 8 || گذاشتن موسی در صندوقی در آب، رسیدن موسی نزد فرعون و بازگشت او نزد مادرش
|-
| 64 || قصص || 48 || 28 || 15تا21 || 7 || کشته شدن یکی از قبطیان به دست موسی و خروج او از شهر
|-
| 65 || قصص || 48 || 28 || 22تا28 || 7 || ورود موسی به شهر مدین، کمک به دو دختر شعیب و ماندن نزد شعیب و ازدواج با یکی از دختران وی
|-
| 66 || قصص || 48 || 28 || 29تا35 || 7 || بازگشت موسی از مدین و بعثت او در میان راه در کوه طور
|-
| 67 || قصص || 48 || 28 || 36تا43 || 8 || رفتن موسی و هارون نزد فرعون، دعوت او به ایمان، تکذیب فرعون و هلاکت او
|-
| 68 || قصص || 48 || 28 || 44تا46 || 3 || سخن خداوند با پیامبر اکرم درباره موسی
|-
| 69 || قصص || 48 || 28 || 76تا82 || 7 || داستان موسی و قارون
|-
| 70 || اسراء || 49 || 17 || 4تا7 || 4 || اشاره به دو فساد و تباهی بنی‌اسرائیل و جزای آن
|-
| 71 || اسراء || 49 || 17 || 61تا65 || 6 || نافرمانی ابلیس از سجده بر آدم و رانده شدن از درگاه خداوند
|-
| 72 || اسراء || 49 || 17 || 101تا104 || 4 || اشاره به نه معجزه حضرت موسی و هلاکت فرعون
|-
| 73 || یونس || 50 || 10 || 71تا73 || 3 || داستان حضرت نوح
|-
| 74 || یونس || 50 || 10 || 75تا86 || 12 || رفتن موسی و هارون نزد فرعون و دعوت از او و ایمان آوردن عده‌ای
|-
| 75 || یونس || 50 || 10 || 87تا92 || 6 || فرار و خروج بنی‌اسرائیل از مصر و هلاکت فرعون و همراهانش در دریا
|-
| 76 || یونس || 50 || 10 || 98 || 1 || نجات قوم یونس از عذاب خداوند
|-
|}
{| class="wikitable" style="width:100%; text-align:right;"
! ردیف !! سوره !! ترتیب نزول !! ترتیب مصحف !! آیات !! تعداد آیات !! شرح قصص
|-
| 77 || هود || 51 || 11 || 25تا48 || 24 || داستان حضرت نوح وقومش، ساختن کشتی و طوفان نوح
|-
| 78 || هود || 51 || 11 || 50تا60 || 11 || داستان حضرت هود و قوم عاد
|-
| 79 || هود || 51 || 11 || 61تا68 || 8 || داستان حضرت صالح و قوم ثمود
|-
| 80 || هود || 51 || 11 || 69تا73 || 5 || آمدن ملائکه نزد حضرت ابراهیم و همسرش و بشارت به تولد اسحاق
|-
| 81 || هود || 51 || 11 || 74تا76 || 3 || گفتگوی فرشتگان و حضرت ابراهیم درباره قوم لوط
|-
| 82 || هود || 51 || 11 || 77تا83 || 7 || داستان عذاب قوم لوط
|-
| 83 || هود || 51 || 11 || 84تا95 || 12 || داستان حضرت شعیب و اصحاب مدین
|-
| 84 || هود || 51 || 11 || 95و96 || 2 || ارسال حضرت موسی به سوی فرعون
|-
| 85 || یوسف || 52 || 12 || 3تا102 || 99 || داستان کامل حضرت یوسف
|-
| 86 || حجر || 53 || 15 || 28تا44 || 17 || آفرینش حضرت آدم، سجده فرشتگان، نافرمانی ابلیس و رانده شدن او
|-
| 87 || حجر || 53 || 15 || 51تا60 || 10 || آمدن فرشتگان نزد حضرت ابراهیم و بشارت به تولد اسحاق و گفتگو درباره قوم لوط
|-
| 88 || حجر || 53 || 15 || 61تا77 || 17 || آمدن فرشتگان نزد حضرت لوط و نزول عذاب بر قوم لوط
|-
| 89 || حجر || 53 || 15 || 78تا84 || 7 || اشاره به مردم شهر ایكه (اصحاب ایکه) و اصحاب حجر
|-
| 90 || انعام || 54 || 6 || 74و75 || 2 || گفتگوی حضرت ابراهیم با آزر
|-
| 91 || انعام || 54 || 6 || 76تا83 || 8 || گفتگو و بحث حضرت ابراهیم با ستاره و ماه و خورشید پرستان
|-
| 92 || صافات || 55 || 37 || 79تا82 || 4 || داستان حضرت نوح و قومش
|-
| 93 || صافات || 55 || 37 || 83تا100 || 18 || داستان حضرت ابراهیم، ماندن او در روز عید در شهر و شکستن بت ها
|-
| 94 || صافات || 55 || 37 || 101تا113 || 13 || ماجرای رویای حضرت ابراهیم و ذبح اسماعیل، یادى از اسحاق پیامبر و فرزندان ابراهیم و اسحاق
|-
| 95 || صافات || 55 || 37 || 114تا122 || 8 || یاد و ذکری از موسی و هارون
|-
| 96 || صافات || 55 || 37 || 123تا132 || 9 || اشاره ای به حضرت الیاس و داستان قومش
|-
| 97 || صافات || 55 || 37 || 133تا138 || 6 || اشاره به حضرت لوط و قوم او
|}
|}

{| class="wikitable" style="width:100%; text-align:right;"
! ردیف !! سوره !! ترتیب نزول !! ترتیب مصحف !! آیات !! تعداد آیات !! شرح قصص
|-
| 98 || صافات || 55 || 37 || 139تا148 || 10 || قسمتی از داستان حضرت یونس
|-
| 99 || لقمان || 56 || 31 || 12تا19 || 8 || اعطای حکمت به لقمان و سخنان و سفارش های او به فرزندش
|-
| 100 || سباء || 57 || 34 || 10تا13 || 4 || نعمت های خداوند به داوود و سلیمان
|-
| 101 || سباء || 57 || 34 || 14 || 3 || اشاره به ماجرای وفات سلیمان
|-
| 102 || سباء || 57 || 34 || 15تا21 || 7 || قوم سباء و سیل عرم
|-
| 103 || مومن (غافر) || 59 || 40 || 5و6 || 2 || اشاره به تکذیب پیامبران توسط قوم نوح و اقوام پس از آن و بیان عاقبت امر کافران در دنیا و آخرت
|-
| 104 || مومن (غافر) || 59 || 40 || 23تا46 || 24 || برخورد فرعون و هامان با نبوت و رسالت حضرت موسی و داستان مومن آل فرعون
|-
| 105 || زخرف || 62 || 43 || 26تا28 || 3 || گفتگوی حضرت ابراهیم با آزر و قومش
|-
| 106 || زخرف || 62 || 43 || 46تا56 || 11 || ارسال موسی به سوی فرعون و واکنش و پاسخ وی
|-
| 107 || زخرف || 62 || 43 || 57تا60 || 4 || درباره حضرت عیسی
|-
| 108 || دخان || 63 || 44 || 17تا36 || 20 || بنی اسرائیل و یادآوری داستان نجات آنها از عذاب فرعون
|-
| 109 || دخان || 63 || 44 || 37 || 1 || اشاره به قوم تبع
|-
| 110 || احقاف || 65 || 46 || 21تا26 || 6 || داستان حضرت هود و قوم عاد
|-
| 111 || ذاریات || 66 || 51 || 34تا37 || 4 || آمدن فرشتگان نزد ابراهیم و همسرش برای بشارت به تولد اسحاق و گفتگو درباره عذاب قوم لوط
|-
| 112 || ذاریات || 66 || 51 || 38تا40 || 3 || آیات خداوند درباره ارسال موسی به سوی فرعون
|-
| 113 || ذاریات || 66 || 51 || 41تا46 || 6 || درباره قوم عاد، ثمود و نوح
|-
| 114 || کهف || 68 || 18 || 9تا26 || 18 || داستان اصحاب کهف
|-
| 115 || کهف || 68 || 18 || 32تا44 || 12 || داستان و ضرب المثلی از دو انسان با اعمال متضاد
|-
| 116 || کهف || 68 || 18 || 50 || 1 || نافرمانی ابلیس از سجده بر آدم
|-
| 117 || کهف || 68 || 18 || 60تا65 || 6 || داستان شروع سفر موسی و همراهش (یوشع بن نون) در جستجوی خضر
|-
| 118 || کهف || 68 || 18 || 66تا82 || 17 || داستان هم نشینی موسی با خضر
|-
| 119 || کهف || 68 || 18 || 83تا101 || 19 || داستان ذوالقرنین و یاجوج و ماجوج
|-
| 120 || نحل || 69 || 16 || 120تا123 || 4 || اشاره به برخی از ویژگی های حضرت ابراهیم
|}
|}

{| class="wikitable" style="width:100%; text-align:right;"
! ردیف !! سوره !! ترتیب نزول !! ترتیب مصحف !! آیات !! تعداد آیات !! شرح قصص
|-
| 121 || نوح || 70 || 71 || 1تا28 || 28 || رسالت حضرت نوح و اشاره به برخی از حوادث دوران نبوت او
|-
| 122 || ابراهیم || 71 || 14 || 5تا8 || 4 || بعثت حضرت موسی و گفتار او با قومش
|-
| 123 || ابراهیم || 71 || 14 || 9تا14 || 6 || رفتار و سخن قوم هود (عاد)، قوم صالح (ثمود) و قوم نوح با پیامبرانشان
|-
| 124 || ابراهیم || 71 || 14 || 35تا41 || 7 || بخشی از زندگی حضرت ابراهیم و برخی از دعاهای او
|-
| 125 || انبیاء || 72 || 21 || 51تا57 || 7 || گفتگوی حضرت ابراهیم با آزرو قومش و تهدید ابراهیم بر شکستن بت‌ها
|-
| 126 || انبیاء || 72 || 21 || 58تا73 || 16 || شکستن بت‌ها و احتجاج ابراهیم علیه قومش، انداختن او در آتش و سرد شدن آتش بروی
|-
| 127 || انبیاء || 72 || 21 || 74و75 || 2 || اشاره به حضرت لوط و قومش
|-
| 128 || انبیاء || 72 || 21 || 76و77 || 2 || اشاره به حضرت نوح و قومش
|-
| 129 || انبیاء || 72 || 21 || 78تا82 || 5 || اشاره به حوادثی از زندگی داوود و سلیمان
|-
| 130 || انبیاء || 72 || 21 || 83و84 || 2 || اشاره به حضرت ایوب
|-
| 131 || انبیاء || 72 || 21 || 85و86 || 2 || اشاره به اسماعیل، ادریس و ذوالکفل
|-
| 132 || انبیاء || 72 || 21 || 87و88 || 2 || اشاره به یونس (ذوالنون)
|-
| 133 || انبیاء || 72 || 21 || 89و90 || 2 || اشاره به دعای زکریا، استجابت خداوند و تولد یحیی
|-
| 134 || انبیاء || 72 || 21 || 91 || 1 || اشاره کوتاهی به حضرت مریم و فرزندش عیسی
|-
| 135 || انبیا || 72 || 21 || 96و97 || 2 || اشاره به یاجوج و ماجوج و یکی از علامت‌های قریب‌الساعة
|-
| 136 || مومنون || 73 || 23 || 23تا30 || 7 || داستان حضرت نوح
|-
| 137 || مومنون || 73 || 23 || 31تا41 || 11 || داستان یکی از اقوام پس از قوم نوح
|-
| 138 || مومنون || 73 || 23 || 45تا49 || 5 || اشاره به دعوت حضرت موسی و هارون از فرعون، تکذیب او و هلاکتش
|-
| 139 || مومنون || 73 || 23 || 50 || 1 || اشاره کوتاهی به حضرت مریم و فرزندش عیسی
|-
| 140 || فصلت || 74 || 41 || 13تا18 || 6 || داستان قوم عاد و ثمود در برخورد با حضرت هود و صالح
|-
| 141 || حاقه || 77 || 69 || 4تا10 || 7 || سرنوشت قوم عاد و ثمود، درباره عصیان قوم لوط و فرعون
|-
| 142 || نازعات || 80 || 79 || 15تا26 || 17 || دعوت موسی از فرعون و عناد و عصیان او
|-
| 143 || عنکبوت || 84 || 28 || 14و15 || 2 || رسالت حضرت نوح در میان قومش
|-
| 144 || عنکبوت || 84 || 28 || 16تا18 || 3 || گفتگوی حضرت ابراهیم با قوم خود
|-
| 145 || عنکبوت || 84 || 28 || 22تا27 || 6 || گفتگو و برخورد قوم ابراهیم با وی و الطاف خداوند بر او
|-
| 146 || عنکبوت || 84 || 28 || 28تا30 || 3 || سخنان حضرت لوط با قومش و پاسخ آن‌ها
|-
| 147 || عنکبوت || 84 || 28 || 31و32 || 2 || آمدن فرشتگان نزد حضرت ابراهیم و گفتگو درباره قوم لوط
|-
| 148 || عنکبوت || 84 || 28 || 33تا35 || 3 || رفتن فرشتگان به میان قوم لوط و نزول عذاب
|-
| 149 || عنکبوت || 84 || 28 || 36و37 || 2 || داستان حضرت شعیب در میان مردم شهر مدین
|-
| 150 || عنکبوت || 84 || 28 || 38و39 || 2 || قوم عاد، ثمود، قارون، فرعون و هامان
|}
|}

جدول (2) مشخصات آیات قصص قرآنی در سوره های مدنی به ترتیب نزول
{| class="wikitable" style="width:100%; text-align:right;"
! ردیف !! سوره !! ترتیب نزول !! ترتیب مصحف !! آیات !! تعداد آیات !! شرح قصص
|-
| 151 || بقره || 86 || 2 || 30تا38 || 9 || خلقت آدم، سجده فرشتگان، خدعۀ شیطان و هبوط آدم و حوا از بهشت
|-
| 152 || بقره || 86 || 2 || 49تا61 || 13 || اشاره به نه قضیه دربارۀ بنی اسرائیل و حضرت موسی
|-
| 153 || بقره || 86 || 2 || 65و66 || 2 || اشاره به داستان اصحاب سبت
|-
| 154 || بقره || 86 || 2 || 67تا73 || 7 || داستان ذبح گاو در میان بنی اسرائیل
|-
| 155 || بقره || 86 || 2 || 92و93 || 2 || اشاره به معجزات موسی، ماجرای گوساله پرستی و گرایش بنی اسرائیل به آن، یادآوری پیمان خداوند و نعمات الهی بر بنی اسرائیل
|-
| 156 || بقره || 86 || 2 || 124 || 1 || تعیین ابراهیم به عنوان امام
|-
| 157 || بقره || 86 || 2 || 125تا129 || 5 || ساختن کعبه و دعاهای حضرت ابراهیم و حضرت اسماعیل
|-
| 158 || بقره || 86 || 2 || 133 || 1 || گفتگوی حضرت یعقوب با فرزندانش در هنگام موت
|-
| 159 || بقره || 86 || 2 || 246تا251 || 6 || تجهیز سپاه طالوت و جنگ با فلسطینیان و کشته شدن جالوت در جنگ با بنی اسرائیل به دست داوود
|-
| 160 || بقره || 86 || 2 || 258 || 1 || بحث و جدال نمرود با حضرت ابراهیم درباره خداوند
|-
| 161 || بقره || 86 || 2 || 259 || 1 || داستان موت عزیر پیامبر و زنده شدن او پس از صد سال
|-
| 162 || بقره || 86 || 2 || 260 || 1 || یقین نمودن حضرت ابراهیم به روز حشر با کشتن چهار پرنده
|-
| 163 || آل عمران || 88 || 3 || 35تا37 || 3 || نذر کردن مادر حضرت مریم (همسر عمران) و تولد حضرت مریم
|-
| 164 || آل عمران || 88 || 3 || 38تا41 || 4 || دعای حضرت زکریا و تولد یحیی
|-
| 165 || آل عمران || 88 || 3 || 42و43 || 2 || گفتگوی ملائکه با حضرت مریم
|-
| 166 || آل عمران || 88 || 3 || 44 || 1 || نزاع درباره تکفل و سرپرستی حضرت مریم
|-
| 167 || آل عمران || 88 || 3 || 45تا48 || 4 || بشارت ملائکه به حضرت مریم در مورد تولد عیسی
|-
| 168 || آل عمران || 88 || 3 || 49تا57 || 9 || اشاره به چند واقعه در زندگی حضرت عیسی و چند معجزه از وی
|-
| 169 || ممتحنه || 90 || 60 || 4تا6 || 3 || استغفار حضرت ابراهیم برای آزر و نهی خداوند از تاسی به آن
|-
| 170 || نساء || 91 || 4 || 153تا155 || 3 || یادآوری چند جریان از وقایع بنی اسرائیل
|-
| 171 || نساء || 91 || 4 || 157تا159 || 3 || اشاره به شبهه قتل حضرت عیسی
|-
| 172 || حج || 103 || 22 || 42تا45 || 4 || اشاره به نتایج تکذیب پیامبران الهی و هلاک شدن اقوام آنها به دلیل ظلم به خودشان
|-
| 173 || تحریم || 107 || 66 || 10تا12 || 3 || مثال خداوند درباره همسران لوط، نوح، فرعون و دختر عمران
|-
| 174 || صف || 110 || 61 || 5 || 1 || اشاره به سخنی از حضرت موسی با قومش
|-
| 175 || صف || 110 || 61 || 6 || 1 || بشارت حضرت عیسی به رسالت پیامبراکرم
|-
| 176 || مائده || 112 || 5 || 12و13 || 2 || گرفتن پیمان از بنی اسرائیل و پیمان شکنی آنان
|-
| 177 || مائده || 112 || 5 || 20تا26 || 7 || دعوت حضرت موسی از بنی اسرائیل برای جهاد و ورود به اریحا و بهانه‌گیری آنان و عذاب خداوند
|-
| 178 || مائده || 112 || 5 || 27تا31 || 5 || داستان هابیل و قابیل (فرزندان حضرت آدم) و کشته شدن هابیل
|-
| 179 || مائده || 112 || 5 || 110و111 || 2 || سخن خداوند با حضرت عیسی و اشاره به چند معجزه و حادثه او
|-
| 180 || مائده || 112 || 5 || 112تا115 || 4 || درخواست حواریون از عیسی برای نازل کردن مائده‌ای آسمانی
|-
| 181 || توبه || 113 || 9 || 70 || 1 || اشاره به اخبار اقوام پیشین نوح، عاد، ثمود، ابراهیم، مدین و موتفکات، آمدن پیامبران الهی به همراه معجزه برای هدایت اقوام ایشان، ظلم اقوام به خودشان موجب هلاکت ایشان شده است
|-
| 182 || توبه || 113 || 9 || 114 || 1 || استغفار حضرت ابراهیم برای آزر
|}
توزیع فراوانی آیات قصص قرآنی به ترتیب نزول به تفکیک سوره های مکی (جدول شماره 3)و سوره های مدنی (جدول شماره 4) گزارش شده است.اطلاعات مربوط به نام سوره، ترتیب نزول، تعداد کل آیات سوره، تعداد کل آیات قصص هر سوره نیز در جداول مربوط آمده است.علاوه برآن، براساس اطلاعات آمده می توان دریافت که در هرسوره چندآیه اختصاص به قصص قرآنی داشته است.اطلاعات این جداول درخصوص هر سوره گزارش شده است. علاوه برآن در این جداو.ل، ازنظر کمی وآماری شاخصی محاسبه شده که معرف نسبت آیات قصصی هر سوره به تعداد کل آیات هر سوره بوده است. برای نمونه در سوره قلم(دومین سوره نازله)که دارای 52آیه بوده، دارای تعداد20 آیه قصصی شمارش شده است.نسبت مذکور در سوره قلم 38 محاسبه شده است. با این توضیح که 38 درصد سوره قلم دربردارنده قصص قرآن می باشد.

جدول (3) توزیع فراوانی آیات قصص قرآنی در سوره های مکی به ترتیب نزول
{| class="wikitable" style="width:100%; text-align:right;"
! ردیف !! نام سوره !! ترتیب نزول !! تعداد آیات سوره !! تعداد آیات قصص !! نسبت
|-
| 1 || قلم || 2 || 52 || 20 || 38
|-
| 2 || مزمل || 3 || 20 || 2 || 10
|-
| 3 || فجر || 9 || 20 || 13 || 65
|-
| 4 || نجم || 22 || 62 || 6 || 10
|-
| 5 || شمس || 25 || 15 || 5 || 33
|-
| 6 || بروج || 26 || 22 || 6 || 27
|-
| 7 || ق || 32 || 45 || 3 || 7
|-
| 8 || قمر || 36 || 55 || 36 || 65
|-
| 9 || ص || 37 || 88 || 47 || 53
|-
| 10 || اعراف || 38 || 206 || 104 || 50
|-
| 11 || یس || 40 || 82 || 17 || 21
|-
| 12 || فرقان || 41 || 77 || 5 || 6
|-
| 13 || مریم || 43 || 98 || 53 || 54
|-
| 14 || طه || 44 || 125 || 95 || 76
|-
| 15 || شعراء || 46 || 227 || 165 || 73
|-
| 16 || نمل || 47 || 93 || 50 || 53
|-
| 17 || قصص || 48 || 88 || 51 || 58
|-
| 18 || اسراء || 49 || 111 || 14 || 13
|-
| 19 || یونس || 50 || 109 || 22 || 20
|-
| 20 || هود || 51 || 123 || 72 || 58
|-
| 21 || یوسف || 52 || 111 || 99 || 89
|-
| 22 || حجر || 53 || 99 || 51 || 51
|-
| 23 || انعام || 54 || 165 || 10 || 6
|-
| 24 || صافات || 55 || 182 || 68 || 37
|-
| 25 || لقمان || 56 || 24 || 8 || 33
|-
| 26 || سبأ || 57 || 54 || 12 || 22
|-
| 27 || غافر || 59 || 85 || 26 || 30
|-
| 28 || زخرف || 62 || 89 || 18 || 20
|-
| 29 || دخان || 63 || 59 || 21 || 36
|-
| 30 || احقاف || 65 || 25 || 6 || 24
|-
| 31 || ذاریات || 66 || 60 || 13 || 22
|-
|
|}
سنخ شناسی سوره های قصص قرآنی:
1)برحسب نسبت آیات قصصی به سوره ها:
پژوهش درخصوص سنخ شناسی سوره های قصص قرآنی برحسب «نسبت آیات قصصی به کل آیات سور های قرآن» نشان ازآن داشته که سورتحقیق را می توان در پنج دسته طبقه بندی نمود ( جدول شماره 5): 
الف) سوره نوح تنها سوره ای است که 100درصد آن اختصاص به قصص قرآن داشته است( 2درصد)
ب) 13سوره پژوهش (26 درصد)دارای حجم بالای 50 درصد آیات قصص قرآنی شناسایی شده اند. سوره یوسف با 89 درصد در صدر آنها قرار داشته و سوره اعراف با 50 درصد در انتهای فهرست این دسته قرار گرفته است. اسامی 13سوره عبارتنداز:یوسف(89درصد)، طه(76درصد)، شعراء(73درصد)، کهف(66درصد)، فجر و قمر (به طور مشترک و جداگانه هرکدام 65درصد)، قصص و هود(به طور مشترک و جداگانه هرکدام 58 درصد)، مریم( 54 درصد)، نمل(53درصد)، ص(53درصد)، حجر ( 51 درصد)، اعراف(50درصد).
ج) ده سوره پژوهش (20 درصد) دربردارنده بیش از یک سوم آیات قصصی شمارش شده اند. سوره های انبیاء و قلم (به طور مشترک و جداگانه38درصد)، صافات(37درصد)، دخان(36درصد)، شمس، لقمان، ابراهیم، نازعات، عنکبوت (به طور مشترک و جداگانه هرکدام 33 درصد)و غافر(30درصد).
د) دوازده سوره (24درصد)دربردارنده بین 20 تا28 درصد شمارش شده اند.
ر) چهارده سوره ( 28 درصد)دارای کمتراز20 درصد محاسبه شده اند.

جدول (5) رتبه بندی سوره های دارای آیات قصص قرآنی به ترتیب نسبت تعداد آیات قصص به تعداد آیات سوره
{| class="wikitable" style="width:100%; text-align:right;"
! ردیف !! سوره !! نسبت !! ردیف !! سوره !! نسبت !! ردیف !! سوره !! نسبت
|-
| 1 || نوح || 100 || 17 || صافات || 37 || 33 || یونس || 20
|-
| 2 || یوسف || 89 || 18 || دخان || 36 || 34 || فصلت || 20
|-
| 3 || طه || 76 || 19 || شمس || 33 || 35 || مومنون || 20
|-
| 4 || شعراء || 73 || 20 || لقمان || 33 || 36 || بقره || 17
|-
| 5 || کهف || 66 || 21 || ابراهیم || 33 || 37 || مائده || 16
|-
| 6 || قمر || 65 || 22 || نازعات || 33 || 38 || صف || 14
|-
| 7 || فجر || 65 || 23 || عنکبوت || 33 || 39 || حاقه || 13
|-
| 8 || قصص || 58 || 24 || غافر || 30 || 40 || اسراء || 13
|-
| 9 || هود || 58 || 25 || بروج || 27 || 41 || آل عمران || 11
|-
| 10 || مریم || 54 || 26 || ممتحنه || 25 || 42 || نجم || 10
|-
| 11 || نمل || 53 || 27 || تحریم || 25 || 43 || مزمل || 10
|-
| 12 || ص || 53 || 28 || احقاف || 24 || 44 || ق || 7
|-
| 13 || حجر || 51 || 29 || سبأ || 22 || 45 || فرقان || 6
|-
| 14 || اعراف || 50 || 30 || ذاریات || 22 || 46 || انعام || 6
|-
| 15 || انبیاء || 38 || 31 || یس || 21 || 47 || حج || 5
|-
| 16 || قلم || 38 || 32 || زخرف || 20 || 48 || نحل || 3
|-
| 49 || نساء || 3 || 50 || توبه || 2 ||
|}

۲) بر حسب ترتیب نزول( رویکردتنزیلی):
 پژوهش درخصوص سنخ شناسی سوره های قصص قرآنی برحسب رویکردتنزیلی نشان ازآن داشته که سورتحقیق را می توان در چهارمرحله تاریخی طبقه بندی(دسته بندی) نمود:
مرحله اول نزول قرآن (ابتدای بعثت): شامل هفت سوره قلم، مزمل، فجر،نجم، شمس، بروج وسوره ق (14درصد)که دربردارنده 55 آیه( 4 درصد)قصصی شمارش شده اند.به طورمتوسط هرسوره مرحله اول دارای8/7 آیه قصصی بوده است.درمرحله اول، به داستان برخی ازاقوام گذشته به صورت «اشاره( ذکر و یادآوری» بسنده شده است.اسامی اقوام گذشته به تفکیک سوره های مرحله اول در جدول شماره 6 گزارش شده که بیشترین آنها اختصاص به قوم ثمود ( در4 سوره) داشته و قوم فرعون و قوم عاد(به صور مشترک هرکدام در سه سوره) وقوم نوح (دردوسوره)آمده است. اشاره ای کوتاه به عصیان فرعون و عذاب خداوند در سومین سوره نازل شده (مزمل) نشان از اهمیت تاریخی سوره مزمل وهم چنین اهمیت داستان فرعون و مقایسه آن با دعوت محمدی داشته است.درسوره فجر،علاوه بر ذکر داستان قوم فرعون، به یادآوری دو قوم عادوثموداشاره شده است. 65درصدسوره فجراختصاص به قصص قرآنی داشته که معرف اهمیت تاریخی سوره می باشد.دوسوره مزمل و فجر از نظر زمان نزول به یکدیگر نزدیک هستند( سومین و نهمین سورنازله) و سه سوره نجم، شمس و ق نیز با فاصله اندکی درپی هم نازل شده اند( بیست و دومین، بیست و پنجمین و بیست و ششمین سور نازله).داستان ذکرشده دردو سوره قلم و بروج (اصحاب اخدود) متمایزازسایر سوره های این مرحله بوده اند( جدول 6).

جدول (6) مشخصات اقوام گذشته مورد اشاره در سور ابتدایی بعثت به ترتیب نزول
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%;"
! ترتیب نزول !! نام سوره !! قوم نوح !! قوم عاد !! قوم ثمود !! قوم لوط !! قوم فرعون !! اصحاب رس !! اصحاب ایکه
|-
| 3 || مزمل || || || || || || * || 
|-
| 9 || فجر || || * || * || || * || || 
|-
| 22 || نجم || * || * || * || * || || || 
|-
| 25 || شمس || || || * || || || || 
|-
| 26 || ق || * || * || * || * || * || * || *
|}

مرحله دوم نزول قرآن: شامل 15 سوره از سوره قمر(سی و ششمین سوره نازله) تا آغاز علنی شدن دعوت اسلامی ( سوره حجر، پنجاه و سومین سوره نازله)(31 درصد) که دارای 881 آیه قصصی( 60 درصد)محاسبه شده اند.به طورمتوسط هرسوره مرحله دوم دارای 7/58 آیه قصصی بوده است.سوره قمر به منزله آغازین سوره های مرحله دوم پژوهش محسوب شده که 65درصد آن اختصاص به قصص قرآنی داشته و معرف اهمیت تاریخی سوره قمر می باشد.براساس بیان غرض و هدفمندی سوره قمر از زبان المیزان می توان پی به اهمیت تاریخی سوره قمر در مجموعه آیات قصص قرآنی برد:
«اين سوره به جز دو آيه از آخرش كه متقين را وعده بهشت و حضور در نزد خداى تعالى مى دهد بقيه آياتش يكسره مربوط به انذار و تهديد است.آنگاه دوباره به نقل پاره اى از آن داستان ها بر مى گردد، اما پيداست كه با خشم و عتاب آنها را نقل مى كند (المیزان: ۳۷/۱۰۹). 
*«آيـات 43تا55 بـه منزله نتيجه گيرى از مطالب و اخبار عبرت انگيزى است. پس در حقيقت اين آيات در درجه اول انعطافى به اخبار امت هاى هالكه دارد، و در نـتـيـجـه خـطـابـى اسـت به قوم ر سول خدا (صلى اللّه عليه و آله و سلم)، كه كفار شما بهتر از كفار امت هاى طاغى و جبار گذشته نيستند، و همان طور كه خداى تعالى آنها را به ذلت بـارتـريـن وجـه هـلاك كـرد»(همان، 167)
مرحله سوم نزول قرآن: شامل 19 سوره از آغاز علنی شدن دعوت پیامبر ( ص) تا پایان دوره مکی ( از سوره انعام تا سوره عنکبوت)(40درصد)که 424 آیه قصصی (29درصد) راشامل شده است.به طورمتوسط هرسوره مرحله سوم دارای 2/22 آیه قصصی بوده است.
مرحله چهارم نزول قرآن: نه سوره مدنی (18 درصد) دارای 112 آیه قصصی( 8درصد) بوده اند.به طورمتوسط هرسوره مرحله چهارم دارای 12 آیه قصصی بوده است( جدول شماره 7).
مشحصه اصلی آیات پژوهش «درپی هم بودن وفاصله زمان نزول اندک بین سوره های تنزیلی» ازسوره های مرحله دوم و سوم(سوره های قمر تا پایان دوره مکی( سوره عنکبوت)گزارش می شود.فاصله محسوسی بین نزول سوره های پژوهش مشاهده نشده واین نتایج بازگوکننده طرح موضوع قصص قرآنی به صورت منظم و بافاصله اندکی بوده است.اگرچه بیشترین سوره های قصص قرآنی پژوهش مربوط به مرحله سوم بوده ولیکن بیشترین حجم آیات قصصی اختصاص به مرحله دوم داشته است.

جدول (7) سنخ شناسی آیات و سوره های قصص قرآن به تفکیک مراحل نزول قرآن به تعداد و درصد
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:70%;"
! مراحل نزول !! تعداد سوره‌های قصص !! درصد سوره‌ها !! تعداد آیات قصص !! درصد آیات
|-
| مرحله اول || 7 || 14 || 55 || 4
|-
| مرحله دوم || 15 || 30 || 881 || 60
|-
| مرحله سوم || 19 || 38 || 424 || 29
|-
| مرحله چهارم || 9 || 18 || 112 || 8
|-
| جمع کل || 50 || 100 || 1472 || 100
|}

=5. نتیجه گیری=
قرآن تأکید فراوانی بر استفاده از قالب داستان، برای ارائه معارف، دارد.قرآن اهداف خوداز بیان داستان‌ها را اطمینان خاطر پیامبر(ص)، موعظه‌کردن، تذکر مؤمنان و درس‌گرفتن انسان‌ها معرفی کرده است.براین اساس هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی و شناسایی کمی/آماری آیات قصص قرآن باتکیه بر رویکرد تنزیلی بوده است.تحقیق حاضر از نوع«استفاده از اسناد و مدارک موجود» در نظر گرفته شد. مبنای اطلاعات اولیه با استفاده از پژوهش مرتضی کرباسی بوده که به «ترتیب مصحف شریف» تنظیم گردید. با توجه به کلید واژه های اصلی وبا مراجعه به «المعجم المفهرس»آیات دیگری نیز شناسایی شد که در مقاله کرباسی مورد غفلت واقع شده بود.علاوه برآن گزارش داده های پژوهش «برحسب نزول» تنظیم و گزارش شد.پژوهش دریافته که آیات قصص قرآنی شامل 1472 آیه شمارش شده اندکه در50 سوره قرآن جای گرفته اند. بیشترین آیات قصص قرآنی دردوسوره شعراء و اعراف بوده اند.نتایج نهایی پژوهش به قرار ذیل گزارش می شوند: 
اول: مشخصات آیات قصص قرآنی به ترتیب نزول به تفکیک سوره های مکی و سوره های مدنی با مختصر شرح داستان در جداول شماره 1و 2 گزارش شد
دوم:ت وزیع فراوانی آیات قصص قرآنی به ترتیب نزول به تفکیک سوره های مکی و سوره های مدنی در جداول شماره 3و4 گزارش شد.
سوم: سنخ شناسی سوره های قصص قرآنی برحسب نسبت آیات قصصی به کل آیات سوره ها در پنج دسته طبقه بندی انجام گرفت.
چهارم: سنخ شناسی سوره های قصص قرآنی بر حسب ترتیب نزول( رویکردتنزیلی)در چهارمرحله تاریخی طبقه بندی(دسته بندی یا سنخ شناسی)انجام گرفت:
الف) ابتدای بعثت(سوره قلم)تاسوره ق (شامل7سوره)،ب) از سوره قمر تا آغاز علنی شدن دعوت اسلامی ( سوره حجر) (شامل 15 سوره)، ج) ازآغازعلنی شدن دعوت پیامبر (ص) (از سوره انعام)تاپایان دوره مکی (سوره عنکبوت)(شامل 19 سوره) ود) سوره های مدنی(شامل 9 سوره).
پنجم: جمع بندی نهایی پژوهش:
رویکردتنزیلی معرف آن بوده که آیات قصص قرآنی ازدومین سوره نازله(سوره قلم)تا آخرین سوره نازله (سوره توبه)مشاهده شده است.برحسب نزول، نتایج نشان ازآن داشته که 82 درصد مجموع آیات پژوهش در سور مکی (41سوره) و 18 درصد در سور مدنی(9 سوره)قرارداشته اند.92 درصد آیات مکی(شامل1352 آیه) و8 درصد آیات مدنی (شامل 112 آیه) شناسایی شده اند( جدول شماره 8).
جدول 8)نتایج نهایی پژوهش به تفکیک موضوع به تعداد و درصد
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:80%;"
! شرح !! تعداد قصص !! درصد قصص !! تعداد سوره های قرآنی !! درصد سوره ها !! تعداد آیات قرآنی !! درصد آیات
|-
| مکی || 150 || 82 || 41 || 82 || 1352 || 92
|-
| مدنی || 32 || 18 || 9 || 18 || 112 || 8
|-
| جمع کل || 182 || 100 || 50 || 100 || 1472 || 100
|}

=پانویس و منابع=

 [[رده:مقاله]]
[[رده:قصص قرآن]]
[[رده:بررسی کمی و آماری]]


{{پانویس|2|اندازه=ریز|30em}}


1.	احمدی، محمدحسن.( 1396).ساختارهندسی آیات تاریخی قرآن کریم، مجله مطالعات تاریخی قرآن و حدیث، دوره23، شماره 62، پاییز وزمستان، صفحات 85تا 104.

2.	اشرفی، عباس.( 1380).اهداف قصص قرآنى، فصلنامه پژوهش های قرآنی، شماره 25-26، بهار و تابستان، صفحات 344تا 357.

3.	بیات، مریم.( 1393).تربیت درقصص قرآن: مبانی،اصول و روش ها، تهران، نشر سرمستان.

4.	حكيم، سيد محمدباقر.( 1378).، علوم قرآنى، تهران، تبيان.

5.	حکیم، محمدباقر.( 1425 ق).القصص القرآني،تهران، المرکز العالمی للدارسات الاسلامیه.

6.	خرمشاهی، بهاءالدین. (1377). دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، جلد دوم، تهران، انتشارات دوستان و ناهید.

7.	عابدالجابری، محمد.(1393).رهیافتی به قرآن کریم: در تعریف قرآن، ترجمه محسن آرمین، چاپ اول، تهران، نشر نی.

8.	کرباسی، مرتضی.(1373). جدول قصص و ماجراهای مورداشاره در قرآن، مجله مطالعات تاریخی قرآن و حدیث، پاییز، شماره 2، صفحات 48تا57.

9.	کرباسی، مرتضی.(1380). جدول قصص و ماجراهای مورداشاره در قرآن، مجله مطالعات تاریخی قرآن وحدیث، بهار، شماره 5، صفحات 92تا104.

10.	مهدوی، سعید( 1381).قصه ونکات تربیتی آن در قرآن، قم، بوستان کتاب.

11.	نساجی زواره، اسماعیل.( 1382). نگرشی بر داستان های قرآن و ویژگی های آن، مجله پاسدار اسلام، مهرماه، شماره 262، صفحات 38 تا 41.

12.	مرویان حسینی، محمود.(1384).اهداف تربیتی در قصه های قرآن، مجله پژوهش های قرآنی، بهار، دوره 11، شماره 41، صفحات 200 تا 221.

13.	شجاع پوریان، ولی الله.( 1392).تاملی در شاخص های قصه در قرآن، مجله ادب عربی،دوره 5، شماره 2، پاییز و زمستان، صفحات 113 تا 134.