فتح مکه از منظر قرآن و علم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Abd: /* خطاب به پیامبر درقرآن */

2020-05-30T12:07:57Z

خطاب به پیامبر درقرآن

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۳۷
خط ۴۵۴:		خط ۴۵۴:
	! کلمه\|\| مرجع سوره و شماره آیه		! کلمه\|\| مرجع سوره و شماره آیه
	\|-		\|-
	\| رَأَيْتَ \|\| {{~~QFrame~~\|Surah=4\|Ayah=61}}		\| رَأَيْتَ \|\| {{SmallQFrame\|Surah=4\|Ayah=61}}

	\|-		\|-
	\| رَأَيْتَ \|\| {{~~QFrame~~\|Surah=6\|Ayah=68}}		\| رَأَيْتَ \|\| {{SmallQFrame\|Surah=6\|Ayah=68}}
	\|-		\|-
	\| رَأَيْتَ \|\|{{~~QFrame~~\|Surah=47\|Ayah=20}}		\| رَأَيْتَ \|\|{{SmallQFrame\|Surah=47\|Ayah=20}}
	\|-		\|-
	\| رَأَيْتَ \|\| {{~~QFrame~~\|Surah=33\|Ayah=19}}		\| رَأَيْتَ \|\| {{SmallQFrame\|Surah=33\|Ayah=19}}
	\|-		\|-
	\| رَأَيْتَ \|\| {{~~QFrame~~\|Surah=63\|Ayah=4}}		\| رَأَيْتَ \|\| {{SmallQFrame\|Surah=63\|Ayah=4}}
	\|-		\|-
	\| رَأَيْتَ \|\|{{~~QFrame~~\|Surah=63\|Ayah=5}}		\| رَأَيْتَ \|\|{{SmallQFrame\|Surah=63\|Ayah=5}}
	\|-		\|-
	\| رَأَيْتَ \|\| {{~~QFrame~~\|Surah=96\|Ayah=9}}		\| رَأَيْتَ \|\| {{SmallQFrame\|Surah=96\|Ayah=9}}
	\|-		\|-
	\| رَأَيْتَ \|\| {{~~QFrame~~\|Surah=96\|Ayah=11}}		\| رَأَيْتَ \|\| {{SmallQFrame\|Surah=96\|Ayah=11}}
	\|-		\|-
	\| رَأَيْتَ \|\| {{~~QFrame~~\|Surah=96\|Ayah=13}}		\| رَأَيْتَ \|\| {{SmallQFrame\|Surah=96\|Ayah=13}}
	\|-		\|-
	\| رَأَيْتَ \|\| {{~~QFrame~~\|Surah=107\|Ayah=1}}		\| رَأَيْتَ \|\| {{SmallQFrame\|Surah=107\|Ayah=1}}
	\|-		\|-
	\| رَأَيْتَ \|\| {{~~QFrame~~\|Surah=19\|Ayah=77}}		\| رَأَيْتَ \|\| {{SmallQFrame\|Surah=19\|Ayah=77}}
	\|-		\|-
	\| أَفَرَأَيْتَ\|\| {{~~QFrame~~\|Surah=19\|Ayah=78}}		\| أَفَرَأَيْتَ\|\| {{SmallQFrame\|Surah=19\|Ayah=78}}
	\|-		\|-
	\| أَفَرَأَيْتَ\|\| {{~~QFrame~~\|Surah=53\|Ayah=33}}		\| أَفَرَأَيْتَ\|\| {{SmallQFrame\|Surah=53\|Ayah=33}}
	\|-		\|-
	\| لًرَأَيْتَ\|\| {{~~QFrame~~\|Surah=59\|Ayah=21}}		\| لًرَأَيْتَ\|\| {{SmallQFrame\|Surah=59\|Ayah=21}}
	\|-		\|-
	\| تَرَى\|\| {{~~QFrame~~\|Surah=27\|Ayah=88}}		\| تَرَى\|\| {{SmallQFrame\|Surah=27\|Ayah=88}}
	\|-		\|-
	\| تَرَى\|\| {{~~QFrame~~\|Surah=41\|Ayah=39}}		\| تَرَى\|\| {{SmallQFrame\|Surah=41\|Ayah=39}}
	\|-		\|-
	\| تَرَى\|\| {{~~QFrame~~\|Surah=67\|Ayah=3}}		\| تَرَى\|\| {{SmallQFrame\|Surah=67\|Ayah=3}}
	\|-		\|-
	\| تَرَى\|\| {{~~QFrame~~\|Surah=69\|Ayah=8}}		\| تَرَى\|\| {{SmallQFrame\|Surah=69\|Ayah=8}}
	\|-		\|-
	\| تَرَى\|\| {{~~QFrame~~\|Surah=5\|Ayah=62}}		\| تَرَى\|\| {{SmallQFrame\|Surah=5\|Ayah=62}}
	\|-		\|-
	\| تَرَى\|\| {{~~QFrame~~\|Surah=8\|Ayah=50}}		\| تَرَى\|\| {{SmallQFrame\|Surah=8\|Ayah=50}}
	\|-		\|-
	\| أَلَمْ تَرَ\|\| {{~~QFrame~~\|Surah=4\|Ayah=44}}		\| أَلَمْ تَرَ\|\| {{SmallQFrame\|Surah=4\|Ayah=44}}
	\|-		\|-
	\| أَلَمْ تَرَ\|\| {{~~QFrame~~\|Surah=31\|Ayah=31}}		\| أَلَمْ تَرَ\|\| {{SmallQFrame\|Surah=31\|Ayah=31}}
	\|-		\|-
	\| أَلَمْ تَرَ\|\| {{~~QFrame~~\|Surah=40\|Ayah=69}}		\| أَلَمْ تَرَ\|\| {{SmallQFrame\|Surah=40\|Ayah=69}}
	\|-		\|-
	\| أَلَمْ تَرَ\|\| {{~~QFrame~~\|Surah=58\|Ayah=8}}		\| أَلَمْ تَرَ\|\| {{SmallQFrame\|Surah=58\|Ayah=8}}
	\|}		\|}
	با توجه به آیات بررسی شده به این نتیجه می‌رسیم که فعل «رأیت» در سوره «نصر» نیز از جمله مواردی است که در زمان حیات پیامبر اکرم(ص) تحقق یافته وایشان به چشم خویش فتح ونصر الهی را در حالی دیده‌اند که مردم فوج فوج به دین اسلام داخل می‌شوند و تاریخ هم گواه بر این مدعاست که نصر ویاری خدا در جریان فتح مکه شامل حال پیامبر گشته و در اثر این فتح بزرگ دشمنان ایشان نابود گشته است.		با توجه به آیات بررسی شده به این نتیجه می‌رسیم که فعل «رأیت» در سوره «نصر» نیز از جمله مواردی است که در زمان حیات پیامبر اکرم(ص) تحقق یافته وایشان به چشم خویش فتح ونصر الهی را در حالی دیده‌اند که مردم فوج فوج به دین اسلام داخل می‌شوند و تاریخ هم گواه بر این مدعاست که نصر ویاری خدا در جریان فتح مکه شامل حال پیامبر گشته و در اثر این فتح بزرگ دشمنان ایشان نابود گشته است.

Abd: /* ترتیب نزول سور مدنی در کتب علوم قرآنی */

2020-05-30T12:05:09Z

ترتیب نزول سور مدنی در کتب علوم قرآنی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۳۵
خط ۲۵۴:		خط ۲۵۴:

	• ترتیب نزول سور مدنی از نظر زرکشی<ref> 1/251 </ref>		• ترتیب نزول سور مدنی از نظر زرکشی<ref> 1/251 </ref>
			<center>
	{\| class="wikitable sortable"		{\| class="wikitable sortable"
	\|-		\|-
خط ۲۶۴:		خط ۲۶۵:
	\| تحریم\|\| صف\|\| جمعه\|\| تغابن\|\| فتح\|\| توبه\|\| مائده		\| تحریم\|\| صف\|\| جمعه\|\| تغابن\|\| فتح\|\| توبه\|\| مائده
	\|}		\|}
			</center>
	• ترتیب سور مدنی طبق روایت ابن عباس و تکمیل آن مطابق روایت جابربن زید، با تصحیح از روی نسخه‌های متعدد قابل اعتماد، عبارتند از: <ref>معرفت،1/170 </ref>		• ترتیب سور مدنی طبق روایت ابن عباس و تکمیل آن مطابق روایت جابربن زید، با تصحیح از روی نسخه‌های متعدد قابل اعتماد، عبارتند از: <ref>معرفت،1/170 </ref>
			<center>
	{\| class="wikitable sortable"		{\| class="wikitable sortable"
	\|-		\|-
خط ۳۲۷:		خط ۳۲۹:

	\|}		\|}
			</center>
	*"ترتیب این سور از نظر ابن ندیم و ابراهیم بن عمر بقاعی ،وابوالقاسم عمر و نولد که چنین است :		*"ترتیب این سور از نظر ابن ندیم و ابراهیم بن عمر بقاعی ،وابوالقاسم عمر و نولد که چنین است :

Abd در ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۹:۴۹

2020-05-18T09:49:16Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۱۹
خط ۱:		خط ۱:
			{{نمایش پیام\|approved\|این پژوهش، در [[:شبکه_نخبگان_و_قرآن%E2%80%8Cکاوی:درباره\| پژوهشکده اعجاز قرآن دانشگاه شهید بهشتی]] انجام شده است.}}
	{{QFrame\|Surah=110\|Ayah=1}}		{{QFrame\|Surah=110\|Ayah=1}}
	{{QFrame\|Surah=110\|Ayah=2}}		{{QFrame\|Surah=110\|Ayah=2}}

Abd: «فتح مکه از منظر قرآن و علم» را محافظت کرد ([ویرایش=تنها مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=تنها مدیران] (بی‌پایان))

2020-05-18T09:48:30Z

«فتح مکه از منظر قرآن و علم» را محافظت کرد ([ویرایش=تنها مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=تنها مدیران] (بی‌پایان))

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۱۸
(بدون تفاوت)

Hosna: /* نتیجه گیری */

2020-03-18T13:43:46Z

نتیجه گیری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۷:۱۳
خط ۵۳۵:		خط ۵۳۵:
	( 102 سوره )و قبل از سوره فتح( 111سوره) نازل شده است.		( 102 سوره )و قبل از سوره فتح( 111سوره) نازل شده است.

	8-بررسی آیات سوره فتح به خوبی بیانگر حوادث قبل از فتح مکه ~~ودر~~ رابطه با صلح حدیبیه است.از این رو بایستی سوره فتح قبل از سوره نصر نازل شده باشد.		8-بررسی آیات سوره فتح به خوبی بیانگر حوادث قبل از فتح مکه و در رابطه با صلح حدیبیه است.از این رو بایستی سوره فتح قبل از سوره نصر نازل شده باشد.

	9-بنابر روایات، پیامبر اکرم (ص) بعد از نزول سوره نصر ، 2 سال زندگی کردند.		9-بنابر روایات، پیامبر اکرم (ص) بعد از نزول سوره نصر ، 2 سال زندگی کردند.

	10- خطاب خداوند به پیامبر با ~~صیغه های~~ مختلف فعل «رأی» ( دیدن )زیاد به کار رفته است.		10- خطاب خداوند به پیامبر با صیغه‌های مختلف فعل «رأی» ( دیدن )زیاد به کار رفته است.

	بسيارى از خطاب‌هاى قرآن به پيامبر(ص) اختصاص به شخص ایشان ندارد و شامل امت ایشان هم می‌شود،چه مردم زمان پيامبر و چه آيندگان ونیز آیات بیانگر این است که هر جا این فعل به کار رفته است خود پیامبر(ص) حضور داشته و شاهد بر ماجرا و اتفاق بوده‌اند.		بسيارى از خطاب‌هاى قرآن به پيامبر(ص) اختصاص به شخص ایشان ندارد و شامل امت ایشان هم می‌شود،چه مردم زمان پيامبر و چه آيندگان ونیز آیات بیانگر این است که هر جا این فعل به کار رفته است خود پیامبر(ص) حضور داشته و شاهد بر ماجرا و اتفاق بوده‌اند.

Hosna: /* نتیجه گیری */

2020-03-18T13:42:37Z

نتیجه گیری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۷:۱۲
خط ۵۱۰:		خط ۵۱۰:

	=نتیجه گیری=		=نتیجه گیری=
	1- كلمه" اذا" ظرف شرط و خبر از آینده و دلالت بر وقوع حتمى مطلب دارد. فعل «جاءَ» و«رَأَيْتَ»كه در آيه بعد است بحسب ظاهر ماضى هستند، ولى معناى ~~آنها~~ بوسيله كلمه (إِذا) به مضارع تبديل شده و بیانگر استمرار است و اشاره به خبری است که هنوز واقع نشده است .		1- كلمه" اذا" ظرف شرط و خبر از آینده و دلالت بر وقوع حتمى مطلب دارد. فعل «جاءَ» و«رَأَيْتَ»كه در آيه بعد است بحسب ظاهر ماضى هستند، ولى معناى آن‌ها بوسيله كلمه (إِذا) به مضارع تبديل شده و بیانگر استمرار است و اشاره به خبری است که هنوز واقع نشده است .

	2-در صورتی که «اذا »در معنای «قد» باشد یعنی « قد جاء نصر لله‏»، اشاره به مطلبی است که در گذشته به وقوع پیوسته است.		2-در صورتی که «اذا »در معنای «قد» باشد یعنی « قد جاء نصر لله‏»، اشاره به مطلبی است که در گذشته به وقوع پیوسته است.

	3- اکثر مفسران سوره نصر را در رابطه با فتح مکه دانسته و از اخبار غیبی قرآن ~~می دانند~~. اگرچه ظاهر آیات دلالتی براین معنا ندارد. ولی گویند «ال» در «الفتح » ال عهد است که در آیات دیگر إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِينا<ref> فتح /48 /1</ref>		3- اکثر مفسران سوره نصر را در رابطه با فتح مکه دانسته و از اخبار غیبی قرآن می‌دانند. اگرچه ظاهر آیات دلالتی براین معنا ندارد. ولی گویند «ال» در «الفتح » ال عهد است که در آیات دیگر إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِينا<ref> فتح /48 /1</ref>
	لقد صدق الله الرؤیا لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرامَ إِنْ شاءَ اللَّهُ آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُؤُسَكُمْ وَ مُقَصِّرِينَ لا تَخافُونَ فَعَلِمَ ما لَمْ تَعْلَمُوا فَجَعَلَ مِنْ دُونِ ذلِكَ فَتْحاً قَرِيباً <ref>الفتح/48 / 27</ref> »و...اشاره شده است.از این رو، فتح مذکور در این آیه فتح مکه است.		لقد صدق الله الرؤیا لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرامَ إِنْ شاءَ اللَّهُ آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُؤُسَكُمْ وَ مُقَصِّرِينَ لا تَخافُونَ فَعَلِمَ ما لَمْ تَعْلَمُوا فَجَعَلَ مِنْ دُونِ ذلِكَ فَتْحاً قَرِيباً <ref>الفتح/48 / 27</ref> »و...اشاره شده است.از این رو، فتح مذکور در این آیه فتح مکه است.

	4-این سوره از ~~سوره های~~ مدنی قرآن است و علماء بر این نظر اتفاق دارند.		4-این سوره از سوره‌های مدنی قرآن است و علماء بر این نظر اتفاق دارند.

	5- در مورد زمان نزول سوره نصر میان دانشمندان علوم قرآنی اختلاف نظر است. از جمله:		5- در مورد زمان نزول سوره نصر میان دانشمندان علوم قرآنی اختلاف نظر است. از جمله:
خط ۵۲۷:		خط ۵۲۷:
	←از اخبار غیبی نیست.		←از اخبار غیبی نیست.

	*در ایام تشریق درحجه الوداع نازل شده است. دراین صورت بعد از فتح مکه ~~ودر~~ سال دهم هجری نازل شده است.		*در ایام تشریق درحجه الوداع نازل شده است. دراین صورت بعد از فتح مکه و در سال دهم هجری نازل شده است.
	←از اخبار غیبی نیست .		←از اخبار غیبی نیست .

	6- از اهل بیت روایتی مبنی بر تعیین سال نزول سوره نصر به دست نیامد ~~وفقط~~ این سوره را آخرین سوره نازل شده معرفی ~~می کند~~.		6- از اهل بیت روایتی مبنی بر تعیین سال نزول سوره نصر به دست نیامد و فقط این سوره را آخرین سوره نازل شده معرفی می‌کند.

	7-در ترتیب نزول سور از دیدگاه دانشمندان علوم قرآنی از جمله زرکشی، ابن ندیم ، معرفت و... سوره نصر		7-در ترتیب نزول سور از دیدگاه دانشمندان علوم قرآنی از جمله زرکشی، ابن ندیم ، معرفت و... سوره نصر
خط ۵۴۱:		خط ۵۴۱:
	10- خطاب خداوند به پیامبر با صیغه های مختلف فعل «رأی» ( دیدن )زیاد به کار رفته است.		10- خطاب خداوند به پیامبر با صیغه های مختلف فعل «رأی» ( دیدن )زیاد به کار رفته است.

	بسيارى از خطاب‌هاى قرآن به پيامبر(ص) اختصاص به شخص ایشان ندارد و شامل امت ایشان هم ~~می شود،چه~~ مردم زمان پيامبر و چه آيندگان ونیز آیات بیانگر این است که هر جا این فعل به کار رفته است خود پیامبر(ص) حضور داشته و شاهد بر ماجرا و اتفاق ~~بوده اند~~.		بسيارى از خطاب‌هاى قرآن به پيامبر(ص) اختصاص به شخص ایشان ندارد و شامل امت ایشان هم می‌شود،چه مردم زمان پيامبر و چه آيندگان ونیز آیات بیانگر این است که هر جا این فعل به کار رفته است خود پیامبر(ص) حضور داشته و شاهد بر ماجرا و اتفاق بوده‌اند.

	=پانویس و منابع=		=پانویس و منابع=

Hosna: /* مقایسه مصاحف */

2020-03-18T13:40:17Z

مقایسه مصاحف

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۷:۱۰
خط ۳۵۶:		خط ۳۵۶:
	ونیز در مقایسه میان مصاحف سوره نصر در مصحف حاضر 110 سوره قرار گرفته ودر مصف ابن مسعود 107 ودر مصحف ابی 112 سوره است. <ref> التمهید، معرفت،1/330 </ref>		ونیز در مقایسه میان مصاحف سوره نصر در مصحف حاضر 110 سوره قرار گرفته ودر مصف ابن مسعود 107 ودر مصحف ابی 112 سوره است. <ref> التمهید، معرفت،1/330 </ref>

	به نظر ~~می رسد~~ ترتیب نزولی که برای سور مورد نظر ذکر شده است کمکی به تحقیق نمی‌کند و ~~نمی تواند~~ اثبات نماید که سوره نصر قبل از فتح مکه ویا بعد از فتح مکه نازل شده است.		به نظر می‌رسد ترتیب نزولی که برای سور مورد نظر ذکر شده است کمکی به تحقیق نمی‌کند و نمی‌تواند اثبات نماید که سوره نصر قبل از فتح مکه ویا بعد از فتح مکه نازل شده است.

	در ادامه ~~سوره هایی~~ که با «اذا » آغاز شده اند بررسی ~~می شود~~.		در ادامه سوره‌هایی که با «اذا » آغاز شده اند بررسی می‌شود.

	==نگاهی به ~~سوره هایی~~ که با «اذا» شرط آغاز شده است==		==نگاهی به سوره‌هایی که با «اذا» شرط آغاز شده است==
	{{QFrame\|Surah=56\|Ayah=1}}		{{QFrame\|Surah=56\|Ayah=1}}
	اشاره به ~~قیا مت~~ است که هنوز اتفاق نیفتاده است <ref> طباطبایی،19/115</ref>		اشاره به قیامت است که هنوز اتفاق نیفتاده است <ref> طباطبایی،19/115</ref>.
	{{QFrame\|Surah=81\|Ayah=1}}		{{QFrame\|Surah=81\|Ayah=1}}
	در آن هنگام كه طومار خورشيد درهم پيچيده شود.دراین سوره به هشت نشانه از حوادث هولناك پايان اين جهان، و آغاز رستاخيز اشاره می‌کند .<ref> مکارم شیرازی،26 /170</ref>		در آن هنگام كه طومار خورشيد درهم پيچيده شود.دراین سوره به هشت نشانه از حوادث هولناك پايان اين جهان، و آغاز رستاخيز اشاره می‌کند .<ref> مکارم شیرازی،26 /170</ref>
	{{QFrame\|Surah=82\|Ayah=1}}		{{QFrame\|Surah=82\|Ayah=1}}
	آغاز اين سوره نیز ~~بیانگرقسمتى~~ از حوادث ~~وحشت‏انگيز~~ در آستانه رستاخيز است که سرتاسر اين جهان را فرا مى‏‌گيرد.		آغاز اين سوره نیز بیانگر قسمتى از حوادث وحشت‏‌انگيز در آستانه رستاخيز است که سرتاسر اين جهان را فرا مى‏‌گيرد.
	در ادامه سوره آمده است :		در ادامه سوره آمده است :
	{{QFrame\|Surah=82\|Ayah=5}}		{{QFrame\|Surah=82\|Ayah=5}}
خط ۳۷۷:		خط ۳۷۷:

	{{QFrame\|Surah=99\|Ayah=1}}		{{QFrame\|Surah=99\|Ayah=1}}
	اين سوره نیز همراه است با بيان بعضى از حوادث ~~هول‏انگيز~~ و وحشتناك پايان اين جهان و شروع رستاخيز.		اين سوره نیز همراه است با بيان بعضى از حوادث هول‌‏انگيز و وحشتناك پايان اين جهان و شروع رستاخيز.

	بیان ~~سوره هایی~~ که با «اذا »آغاز شده حکایت از از اخباری در باره قیامت و حوادث هولناک آن دارد که هنوز اتفاق نیفتاده است. در ضمن خطابی که متوجه شخص پیامبر باشد در این سور دیده نمی‌شود.		بیان سوره‌هایی که با «اذا »آغاز شده حکایت از از اخباری در باره قیامت و حوادث هولناک آن دارد که هنوز اتفاق نیفتاده است. در ضمن خطابی که متوجه شخص پیامبر باشد در این سور دیده نمی‌شود.

	اما در سوره طلاق اذا شرط بعد از خطاب به نبی آمده است :		اما در سوره طلاق اذا شرط بعد از خطاب به نبی آمده است :

Hosna: /* سوره نصر در کتب علوم قرآنی */

2020-03-18T13:37:16Z

سوره نصر در کتب علوم قرآنی

Hosna: /* بعد از فتح مکه */

2020-03-18T13:35:16Z

بعد از فتح مکه

Hosna: /* معانی واژگان */

2020-03-18T13:31:29Z

معانی واژگان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۷:۰۱
خط ۶۲:		خط ۶۲:
	گروهی از مردم و جمع آن افواج است <ref>فراهیدی، 6/190</ref> <ref>ابن منظور 2/350</ref> <ref>قرشی،5/207</ref>		گروهی از مردم و جمع آن افواج است <ref>فراهیدی، 6/190</ref> <ref>ابن منظور 2/350</ref> <ref>قرشی،5/207</ref>

	جماعتی که با سرعت ~~عبورمی‌کنند~~.<ref>راغب، 646</ref>		جماعتی که با سرعت عبور می‌کنند.<ref>راغب، 646</ref>

	==بررسی تفسیری==		==بررسی تفسیری==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۱۹
خط ۱:		خط ۱:
			{{نمایش پیام\|approved\|این پژوهش، در [[:شبکه_نخبگان_و_قرآن%E2%80%8Cکاوی:درباره\| پژوهشکده اعجاز قرآن دانشگاه شهید بهشتی]] انجام شده است.}}
	{{QFrame\|Surah=110\|Ayah=1}}		{{QFrame\|Surah=110\|Ayah=1}}
	{{QFrame\|Surah=110\|Ayah=2}}		{{QFrame\|Surah=110\|Ayah=2}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۷:۰۷
خط ۲۴۶:		خط ۲۴۶:
	1-في أصول الكافي عدة من أصحابنا عن أحمد بن سهل بن زياد عن منصور بن العباس عن محمد بن العباس بن السري عن عمه على بن السري عن أبى عبد الله عليه السلام قال: أول ما نزل على رسول الله صلى الله عليه و آله بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ و آخره «إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ»».		1-في أصول الكافي عدة من أصحابنا عن أحمد بن سهل بن زياد عن منصور بن العباس عن محمد بن العباس بن السري عن عمه على بن السري عن أبى عبد الله عليه السلام قال: أول ما نزل على رسول الله صلى الله عليه و آله بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ و آخره «إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ»».

	2-در عيون به سند خود از حسين بن خالد از حضرت رضا (ع) روايت آورده كه گفت: من از پدرم شنيدم كه از پدرش (ع) حديث كرد كه: اولين ~~سوره‏اى~~ كه از قرآن نازل شد سوره" بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ" بود، و آخرين ~~سوره‏اى~~ كه نازل شد سوره" إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ" بود.<ref> عروسی حویزی ، 5/690 </ref>		2-در عيون به سند خود از حسين بن خالد از حضرت رضا (ع) روايت آورده كه گفت: من از پدرم شنيدم كه از پدرش (ع) حديث كرد كه: اولين سوره‏‌اى كه از قرآن نازل شد سوره" بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ" بود، و آخرين سوره‌‏اى كه نازل شد سوره" إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ" بود.<ref> عروسی حویزی ، 5/690 </ref>

	3- مسلم از ابن عباس نقل ~~می کند~~ که آخرین سوره نازل شده سوره « اذا جاء نصر الله والفتح ..» ~~می باشد~~ .		3- مسلم از ابن عباس نقل می‌کند که آخرین سوره نازل شده سوره « اذا جاء نصر الله والفتح ..» می‌باشد .
	<ref> نک ؛رامیار ، 565 به نقل از سیوطی</ref> <ref> زرکشی ، 1/268</ref>		<ref> نک ؛رامیار ، 565 به نقل از سیوطی</ref> <ref> زرکشی ، 1/268</ref>

خط ۲۶۴:		خط ۲۶۴:
	\| تحریم\|\| صف\|\| جمعه\|\| تغابن\|\| فتح\|\| توبه\|\| مائده		\| تحریم\|\| صف\|\| جمعه\|\| تغابن\|\| فتح\|\| توبه\|\| مائده
	\|}		\|}
	• ترتیب سور مدنی طبق روایت ابن عباس و تکمیل آن مطابق روایت جابربن زید، با تصحیح از روی ~~نسخه های~~ متعدد قابل اعتماد، عبارتند از: <ref>معرفت،1/170 </ref>		• ترتیب سور مدنی طبق روایت ابن عباس و تکمیل آن مطابق روایت جابربن زید، با تصحیح از روی نسخه‌های متعدد قابل اعتماد، عبارتند از: <ref>معرفت،1/170 </ref>

	{\| class="wikitable sortable"		{\| class="wikitable sortable"
خط ۳۲۸:		خط ۳۲۸:
	\|}		\|}

	*"ترتیب این سور از نظر ابن ندیم و ابراهیم بن عمر بقاعی ،وابوالقاسم عمر و ~~نولدکه~~ چنین است :		*"ترتیب این سور از نظر ابن ندیم و ابراهیم بن عمر بقاعی ،وابوالقاسم عمر و نولد که چنین است :

	حشر 101سوره ،نصر102 سوره ، فتح ،112 سوره. <ref> حجتی،399</ref>		حشر 101سوره ،نصر102 سوره ، فتح ،112 سوره. <ref> حجتی،399</ref>
خط ۳۳۴:		خط ۳۳۴:
	نکته قابل توجه این است که:		نکته قابل توجه این است که:

	علامه طبرسی و دیگر بزرگان متذکر ~~می شوند~~ که رعایت ترتیب ~~سوره ها~~ ، مبدأ نزول هر سوره است. برای مثال در آغاز بعثت 5 آیه اول علق نازل شد و بعد از چند سال بقیه سوره نازل گشت ولی باز هم سوره علق اولین سوره نازل شده محسوب ~~می شود~~ <ref> معرفت، علوم قرآنی، 78</ref>		علامه طبرسی و دیگر بزرگان متذکر می‌شوند که رعایت ترتیب سوره‌ها ، مبدأ نزول هر سوره است. برای مثال در آغاز بعثت 5 آیه اول علق نازل شد و بعد از چند سال بقیه سوره نازل گشت ولی باز هم سوره علق اولین سوره نازل شده محسوب می‌شود <ref> معرفت، علوم قرآنی، 78</ref>.

	*سوره فتح، 49 آیه، 560 کلمه،2438 حرف، در نزول سوره 111 که در برگشتن از حدیبیه نازل شده ~~ومدنی~~ است.		*سوره فتح، 49 آیه، 560 کلمه،2438 حرف، در نزول سوره 111 که در برگشتن از حدیبیه نازل شده و مدنی است.

	سوره حشر، 24 آیه، 445 کلمه، 1913 حرف ، در نزول سوره 101 و مدنی است.		سوره حشر، 24 آیه، 445 کلمه، 1913 حرف ، در نزول سوره 101 و مدنی است.

	سوره نصر، التودیع 3 آیه، 19 کلمه، 78 حرف، ~~گفته اند~~ آخرین سوره 114 بود که در حجه‌الوداع به منی نازل شد. " <ref> حجتی،پزوهشی د رتاریخ قران کریم /150 </ref>		سوره نصر، التودیع 3 آیه، 19 کلمه، 78 حرف، گفته‌اند آخرین سوره 114 بود که در حجه‌الوداع به منی نازل شد. " <ref> حجتی،پزوهشی د رتاریخ قران کریم /150 </ref>

	حجتی در جای دیگر در مقایسه ترتیب سوره های قرآن با ترتیب نزول آن آورده است:		حجتی در جای دیگر در مقایسه ترتیب سوره های قرآن با ترتیب نزول آن آورده است:

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۷:۰۵
خط ۱۵۵:		خط ۱۵۵:
	3. بزاز و بیهقی، در دلایل النبوه از ابن عمر روایت کرده ا ند که این سوره در وسط ایام تشریق (یازدهم تا سیزدهم ذی الحجه) بر پیغمبر نازل شد پس آن حضرت دانست که وقت وداع رسیده و حج آخر وی است. امر فرمود شترش را آوردند وبر آن رحل نهادند پس بپا خاست و خطبه خواند .<ref>ترجمه الاتقان، سیوطی، نوع دوم،ص 82شناخت آیات سفری و حضری</ref> <ref>الخصال،شیخ صدوق ،ترجمه مدرس گیلانی، 2/90</ref>		3. بزاز و بیهقی، در دلایل النبوه از ابن عمر روایت کرده ا ند که این سوره در وسط ایام تشریق (یازدهم تا سیزدهم ذی الحجه) بر پیغمبر نازل شد پس آن حضرت دانست که وقت وداع رسیده و حج آخر وی است. امر فرمود شترش را آوردند وبر آن رحل نهادند پس بپا خاست و خطبه خواند .<ref>ترجمه الاتقان، سیوطی، نوع دوم،ص 82شناخت آیات سفری و حضری</ref> <ref>الخصال،شیخ صدوق ،ترجمه مدرس گیلانی، 2/90</ref>

	4. سوره در باز گشت از جنگ حنین نازل شد و پس از آن حضرت بیش از 2 سال نزیست سعید بن محمد مؤذن به اسناد از ابن عباس روایت می کند که موقعی که پیامبر از غزوه حنین ~~بازمی گشت~~ سوره نصر نازل شد.<ref>واحدی نیشا بوری، اسباب النزول، ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگزلو،248</ref>		4. سوره در باز گشت از جنگ حنین نازل شد و پس از آن حضرت بیش از 2 سال نزیست سعید بن محمد مؤذن به اسناد از ابن عباس روایت می کند که موقعی که پیامبر از غزوه حنین بازمی‌گشت سوره نصر نازل شد.<ref>واحدی نیشا بوری، اسباب النزول، ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگزلو،248</ref>

	5. بيهقى به اسناد خود از ابن عباس نقل كرده كه گفت: «چون إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ ... نازل شد، رسول خدا (ص) فاطمه (ع) را نزد خود خواند و باو گفت:- نفس من آواى مرگ را به من ~~مي رساند~~. پس فاطمه گريست و پس از آن خنديد. و گفت: رسول خدا (ص) بمن خبر داد كه آواى مرگ به او ~~ميرسد~~. پس گريستم و پس از آن گفت: بردبار باش، تو نخستين فردى از خاندانم مي‌باشى كه به من ~~مي رسد~~.<ref> طالقانی،4/289 </ref> ولی از طريق اماميه اين حديث بصورت ديگر و در هنگام بيمارى رسول خدا (ص) نقل شده: صدوق به اسناد خود از ابن عباس آورده گفت: «فاطمه (ع) به رسول خدا (ص) وارد شد در هنگام بيماريش كه به آن درگذشت. پس آن حضرت فرمود خبر مرگم بمن رسيده. پس فاطمه (ع) گريست. پس از آن رسول خدا (ص) گفت: گريه مكن چه تو پس از من بيش از هفتاد و پنج روز و نصف روز درنگ ندارى مگر آنكه بمن ملحق خواهى شد و بمن ملحق نمي‌شوى مگر آنكه از برهاى بهشت اهداء شوى. پس فاطمه خنديد.<ref>طالقانی ،4/290</REF>		5. بيهقى به اسناد خود از ابن عباس نقل كرده كه گفت: «چون إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ ... نازل شد، رسول خدا (ص) فاطمه (ع) را نزد خود خواند و باو گفت:- نفس من آواى مرگ را به من می‌رساند. پس فاطمه گريست و پس از آن خنديد. و گفت: رسول خدا (ص) بمن خبر داد كه آواى مرگ به او می‌رسد. پس گريستم و پس از آن گفت: بردبار باش، تو نخستين فردى از خاندانم مي‌باشى كه به من می‌رسد.<ref> طالقانی،4/289 </ref> ولی از طريق اماميه اين حديث بصورت ديگر و در هنگام بيمارى رسول خدا (ص) نقل شده: صدوق به اسناد خود از ابن عباس آورده گفت: «فاطمه (ع) به رسول خدا (ص) وارد شد در هنگام بيماريش كه به آن درگذشت. پس آن حضرت فرمود خبر مرگم بمن رسيده. پس فاطمه (ع) گريست. پس از آن رسول خدا (ص) گفت: گريه مكن چه تو پس از من بيش از هفتاد و پنج روز و نصف روز درنگ ندارى مگر آنكه بمن ملحق خواهى شد و بمن ملحق نمي‌شوى مگر آنكه از برهاى بهشت اهداء شوى. پس فاطمه خنديد.<ref>طالقانی ،4/290</REF>

	6.سوره نصر بعد از فتح مكه نازل شده است و لزومى ندارد كه حتما سال هشتم نازل شده باشد. زيرا بعد از فتح مكه زمينه براى گسترش اسلام فراهم شد و مردم فوج فوج از عربستان و خارج آن به حضرت وارد مى‌‏شدند و ايمان مى‏‌آوردند. و چه بسا «سوره نصر »سال دهم بعد از «سوره توبه» نازل شده باشد. كه مى‌‏فرمايد: وَ رَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْواجاً و سيوطى هم نقل مى‏‌كند كه سوره نصر در حجة الوداع در سال دهم نازل شده‏ است و برداشت صحيح اين است كه آخرين سوره كه به صورت كامل نازل شده سوره نصر در سال دهم است.<ref> پژوهشی در علوم قرآن، حبیب الله احمدی ،51</ref>		6.سوره نصر بعد از فتح مكه نازل شده است و لزومى ندارد كه حتما سال هشتم نازل شده باشد. زيرا بعد از فتح مكه زمينه براى گسترش اسلام فراهم شد و مردم فوج فوج از عربستان و خارج آن به حضرت وارد مى‌‏شدند و ايمان مى‏‌آوردند. و چه بسا «سوره نصر »سال دهم بعد از «سوره توبه» نازل شده باشد. كه مى‌‏فرمايد: وَ رَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْواجاً و سيوطى هم نقل مى‏‌كند كه سوره نصر در حجة الوداع در سال دهم نازل شده‏ است و برداشت صحيح اين است كه آخرين سوره كه به صورت كامل نازل شده سوره نصر در سال دهم است.<ref> پژوهشی در علوم قرآن، حبیب الله احمدی ،51</ref>
خط ۱۹۲:		خط ۱۹۲:
	3-في أصول الكافي عن أبى عبد الله عليه السلام قال: أول ما نزل على رسول الله صلى الله عليه و آله« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ» و آخره «إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ»<ref> عروسی حویزی،5/690 </ref>		3-في أصول الكافي عن أبى عبد الله عليه السلام قال: أول ما نزل على رسول الله صلى الله عليه و آله« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ» و آخره «إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ»<ref> عروسی حویزی،5/690 </ref>

	4- مسلم از ابن عباس نقل می‌کند که آخرین سوره نازل شده سوره « اذا جاء نصر الله والفتح ..» ~~می باشد~~ .		4- مسلم از ابن عباس نقل می‌کند که آخرین سوره نازل شده سوره « اذا جاء نصر الله والفتح ..» می‌باشد .
	<ref> نک ؛رامیار ، 565 به نقل از سیوطی </ref><ref> زرکشی ،1/268 </ref>		<ref> نک ؛رامیار ، 565 به نقل از سیوطی </ref><ref> زرکشی ،1/268 </ref>

خط ۲۰۶:		خط ۲۰۶:
	2-ترمذي در مسندش و بيهقي از حديث موسى بن عبيدة و عبد اللّه بن دينار و صدقة بن بشار از ابن عمر نقل می کنند که این سوره در ایام تشریق در منی در حجه الوداع نازل شده است. به طوری که از زمان نزول سوره تا وفات پیامبر 3ماه و اندی فاصله بوده است . در میان این راویان موسی بن عبیده روایتش معتبر نیست.<ref>نک، آلوسی، 15/491 </ref>)		2-ترمذي در مسندش و بيهقي از حديث موسى بن عبيدة و عبد اللّه بن دينار و صدقة بن بشار از ابن عمر نقل می کنند که این سوره در ایام تشریق در منی در حجه الوداع نازل شده است. به طوری که از زمان نزول سوره تا وفات پیامبر 3ماه و اندی فاصله بوده است . در میان این راویان موسی بن عبیده روایتش معتبر نیست.<ref>نک، آلوسی، 15/491 </ref>)

	3- بيهقى به اسناد خود از ابن عباس نقل كرده كه گفت: «چون إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ ... نازل شد، رسول خدا (ص) فاطمه (ع) را نزد خود خواند و باو گفت:- نفس من آواى مرگ را به من مي‌رساند. پس فاطمه گريست و پس از آن خنديد. و گفت: رسول خدا (ص) به من خبر داد كه آواى مرگ به او مي‌رسد. پس گريستم و پس از آن گفت: بردبار باش، تو نخستين فردى از خاندانم ~~مي باشى~~ كه به من ~~مي رسد~~.<ref> طالقانی،4/289</ref>		3- بيهقى به اسناد خود از ابن عباس نقل كرده كه گفت: «چون إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ ... نازل شد، رسول خدا (ص) فاطمه (ع) را نزد خود خواند و باو گفت:- نفس من آواى مرگ را به من مي‌رساند. پس فاطمه گريست و پس از آن خنديد. و گفت: رسول خدا (ص) به من خبر داد كه آواى مرگ به او مي‌رسد. پس گريستم و پس از آن گفت: بردبار باش، تو نخستين فردى از خاندانم می‌باشى كه به من می‌رسد.<ref> طالقانی،4/289</ref>

	4-«اذا »در معنای «قد» است یعنی « قد جاء نصر لله‏»زیرا نزول این سوره بعد از فتح مکه است. <ref>قرطبی،21/230</ref>		4-«اذا »در معنای «قد» است یعنی « قد جاء نصر لله‏»زیرا نزول این سوره بعد از فتح مکه است. <ref>قرطبی،21/230</ref>
خط ۲۱۵:		خط ۲۱۵:


	2-سوره در باز گشت از جنگ حنین نازل شد و پس از آن حضرت بیش از 2 سال نزیست سعید بن محمد مؤذن به اسناد از ابن عباس روایت ~~می کند~~ که موقعی که پیامبر از غزوه حنین ~~بازمی گشت~~ سوره نصر نازل شد.<ref> اسباب النزول ، واحدی نیشا بوری ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگزلو ص 248</ref>		2-سوره در باز گشت از جنگ حنین نازل شد و پس از آن حضرت بیش از 2 سال نزیست سعید بن محمد مؤذن به اسناد از ابن عباس روایت می‌کند که موقعی که پیامبر از غزوه حنین بازمی‌گشت سوره نصر نازل شد.<ref> اسباب النزول ، واحدی نیشا بوری ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگزلو ص 248</ref>

	\|}		\|}