خاموش شدن ماه از منظر قرآن و علم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Abd: /* به کار بردن ویژگی مبصرة */

2020-05-30T11:36:16Z

به کار بردن ویژگی مبصرة

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۰۶
خط ۳۶:		خط ۳۶:
	!rowspan="3"\|1		!rowspan="3"\|1
	\|rowspan="3"\|در 3 آیه به عنوان ویژگی نهار		\|rowspan="3"\|در 3 آیه به عنوان ویژگی نهار
	\|~~هُوَ الَّذي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِتَسْكُنُوا فيهِ وَ النَّهارَ مُبْصِراً ... یونس/~~67		\|{{SmallQFrame\|Surah=10\|Ayah=67}}
	\|-		\|-
	\|~~أَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا جَعَلْنَا اللَّيْلَ لِيَسْكُنُوا فيهِ وَ النَّهارَ مُبْصِراً ... نمل/~~86		\|{{SmallQFrame\|Surah=27\|Ayah=86}}
	\|-		\|-
	\|~~اللَّهُ الَّذي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِتَسْكُنُوا فيهِ وَ النَّهارَ مُبْصِراً ... غافر/~~61		\|{{SmallQFrame\|Surah=40\|Ayah=61}}
	\|-		\|-
	!rowspan="2"\|2		!rowspan="2"\|2
	\|rowspan="2"\|در 2 آیه به عنوان صفت معجزات پیامبران الهی		\|rowspan="2"\|در 2 آیه به عنوان صفت معجزات پیامبران الهی
	\|~~...وَ آتَيْنا ثَمُودَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً ... إسراء/~~59		\|{{SmallQFrame\|Surah=17\|Ayah=59}}
	\|-		\|-
	\|~~فَلَمَّا جاءَتْهُمْ آياتُنا مُبْصِرَةً قالُوا هذا سِحْرٌ مُبينٌ نمل/~~13		\|{{SmallQFrame\|Surah=27\|Ayah=13}}
	\|-		\|-
	!3		!3
	\|در 1 آیه به صورت جمع به عنوان ویژگی تقواپیشگان		\|در 1 آیه به صورت جمع به عنوان ویژگی تقواپیشگان
	\|إِنَّ الَّذينَ اتَّقَوْا إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَكَّرُوا فَإِذا هُمْ مُبْصِرُونَ أعراف/201		\|{{SmallQFrame\|Surah=7\|Ayah=201}}
	\|}		\|}

Abd در ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۰۳

2020-05-18T10:03:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۳۳
خط ۱:		خط ۱:
			{{نمایش پیام\|approved\|این پژوهش، در [[:شبکه_نخبگان_و_قرآن%E2%80%8Cکاوی:درباره\| پژوهشکده اعجاز قرآن دانشگاه شهید بهشتی]] انجام شده است.}}
	{{QFrame\|Surah=17\|Ayah=12}}		{{QFrame\|Surah=17\|Ayah=12}}

Abd: «خاموش شدن ماه از منظر قرآن و علم» را محافظت کرد ([ویرایش=تنها مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=تنها مدیران] (بی‌پایان))

2020-05-18T10:03:47Z

«خاموش شدن ماه از منظر قرآن و علم» را محافظت کرد ([ویرایش=تنها مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=تنها مدیران] (بی‌پایان))

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۳۳
(بدون تفاوت)

Abd در ‏۵ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۰۹:۳۹

2020-04-05T09:39:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۰۹
خط ۳۷۹:		خط ۳۷۹:

	=پانویس و منابع=		=پانویس و منابع=
	~~[[رده: اسراء.آیه12]]~~
	~~[[رده: مقاله]]~~
	{{پانویس\|3\|اندازه=ریز\|30em}}		{{پانویس\|3\|اندازه=ریز\|30em}}

خط ۵۳۲:		خط ۵۳۱:

	http://burro.cwru.edu/Academics/Astr221/SolarSys/luna.html		http://burro.cwru.edu/Academics/Astr221/SolarSys/luna.html

			[[رده: اسراء.آیه12]]
			[[رده: مقاله]]
			[[رده: فیزیک]]

Hosna: /* محو «آیة اللیل» */

2020-04-03T12:23:32Z

محو «آیة اللیل»

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۵۳
خط ۱۸۲:		خط ۱۸۲:

	=محو «آیة اللیل»=		=محو «آیة اللیل»=
	فعل محونا از ریشه «م،ح،و» به معنای از بین بردن اثر شیئ است <ref>فراهیدی، ج3، ص314 </ref> <ref> راغب، ص762 </ref> <ref> ابن منظور، ج15، ص272 </ref> <ref> قرشی، ج6، ص241 </ref> <ref>ابن فارس (ص976 </ref>. اصل این ماده را به معنای بردن شیئ می‌داند. برخی نیز معنای زائل کردن شیئ را برای این ماده مطرح می نمایند <ref>طریحی، ج1، ص387 </ref> <ref> مصطفوی، ج11، ص44 </ref>		فعل محونا از ریشه «م،ح،و» به معنای از بین بردن اثر شیئ است <ref>فراهیدی، ج3، ص314 </ref> <ref> راغب، ص762 </ref> <ref> ابن منظور، ج15، ص272 </ref> <ref> قرشی، ج6، ص241 </ref> <ref>ابن فارس (ص976 </ref>. اصل این ماده را به معنای بردن شیئ می‌داند. برخی نیز معنای زائل کردن شیئ را برای این ماده مطرح می نمایند <ref>طریحی، ج1، ص387 </ref> <ref> مصطفوی، ج11، ص44 </ref>.

	همان‌طور که گفته شد، دو دیدگاه درباره معنای «آیة اللیل» در میان مفسران مطرح است، از این رو فهم مراد الهی از محو کردن «آیة اللیل» منوط به آن است که کدام یک از این دو دیدگاه را مبنا قرار دهیم.		همان‌طور که گفته شد، دو دیدگاه درباره معنای «آیة اللیل» در میان مفسران مطرح است، از این رو فهم مراد الهی از محو کردن «آیة اللیل» منوط به آن است که کدام یک از این دو دیدگاه را مبنا قرار دهیم.

Hosna: /* اضافه آیه به اللیل */

2020-04-03T12:23:02Z

اضافه آیه به اللیل

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۵۳
خط ۱۵۹:		خط ۱۵۹:
	!colspan="4"\|جدول4) دیدگاه های مطرح در خصوص معنای آیه لیل و آیه نهار		!colspan="4"\|جدول4) دیدگاه های مطرح در خصوص معنای آیه لیل و آیه نهار
	\|-		\|-
	\|~~ردیف~~		\|
	\|معنای آیه لیل و آیه نهار		\|معنای آیه لیل و آیه نهار
	\|نوع اضافه		\|نوع اضافه

Hosna: /* روایات تفسیری */

2020-04-03T12:22:09Z

روایات تفسیری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۵۲
خط ۱۱۵:		خط ۱۱۵:
	مجلسی در توضیح این روایت می‌گوید: ظاهر کلام معصوم ع تفسیر آیه لیل و نهار به قمر و شمس است، نه شب و روز، هرچند که مراد از آیتین در ابتدای آیه، شب و روز باشد<REF>مجلسی، ج54، ص132</REF>.		مجلسی در توضیح این روایت می‌گوید: ظاهر کلام معصوم ع تفسیر آیه لیل و نهار به قمر و شمس است، نه شب و روز، هرچند که مراد از آیتین در ابتدای آیه، شب و روز باشد<REF>مجلسی، ج54، ص132</REF>.

	2. دسته دوم، روایاتی هستند که در تفسیر این آیه به این موضوع اشاره دارند که ماه نیز همانند خورشید فروزان و درخشنده بوده، ولی خداوند نور ماه را محو كرده است<ref>قَالَ الْحَسَنُ ع: ... أَمَّا الْمَحْوُ الَّذِي فِي الْقَمَرِ فَإِنَّ ضَوْءَ الْقَمَرِ كَانَ مِثْلَ ضَوْءِ الشَّمْسِ فَمَحَاهُ اللَّهُ وَ قَالَ فِي كِتَابِهِ فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ وَ جَعَلْنا آيَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةً (حرانی، ص229)</ref> <REF>حرانی، ص229</REF>. اگر ماه به حال خود واگذارده مى‌‏شد و همچون خورشيد نور آن محو نمى‌‏گشت، شب از روز و روز از شب ممتاز و مشخص نبود و مردم تعداد سال‌ها را نمى‏‌دانستند<REF>ابن بابویه، علل الشرائع، ج‏2، ص470</REF><REF> فرات‏كوفي، ص185</REF>. این روایات نیز به طور ضمنی به اینکه ماه و خورشید، آیه شب و روز هستند، اشاره می‌نمایند.		2. دسته دوم، روایاتی هستند که در تفسیر این آیه به این موضوع اشاره دارند که ماه نیز همانند خورشید فروزان و درخشنده بوده، ولی خداوند نور ماه را محو كرده است<ref>قَالَ الْحَسَنُ ع: ... أَمَّا الْمَحْوُ الَّذِي فِي الْقَمَرِ فَإِنَّ ضَوْءَ الْقَمَرِ كَانَ مِثْلَ ضَوْءِ الشَّمْسِ فَمَحَاهُ اللَّهُ وَ قَالَ فِي كِتَابِهِ فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ وَ جَعَلْنا آيَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةً (حرانی، ص229)</ref> <REF>حرانی، ص229</REF>. اگر ماه به حال خود واگذارده مى‌‏شد و همچون خورشيد نور آن محو نمى‌‏گشت، شب از روز و روز از شب ممتاز و مشخص نبود و مردم تعداد سال‌ها را نمى‏‌دانستند<ref>عن يَزِيدُ بْنُ سَلَّامٍ أَنَّهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّه ص ... فَمَا بَالُ الشَّمْسِ وَ الْقَمَرِ لَا يَسْتَوِيَانِ فِي الضَّوْءِ وَ النُّورِ قَالَ لَمَّا خَلَقَهُمَا اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَطَاعَا وَ لَمْ يَعْصِيَا شَيْئاً فَأَمَرَ اللَّهُ تَعَالَى جَبْرَئِيلَ ع أَنْ يَمْحُوَ ضَوْءَ الْقَمَرِ فَمَحَاهُ فَأَثَّرَ الْمَحْوُ فِي الْقَمَرِ خُطُوطاً سَوْدَاءَ وَ لَوْ أَنَّ الْقَمَرَ تُرِكَ عَلَى حَالِهِ بِمَنْزِلَةِ الشَّمْسِ وَ لَمْ يُمْحَ لَمَا عُرِفَ اللَّيْلُ مِنَ النَّهَارِ وَ لَا النَّهَارُ مِنَ اللَّيْلِ وَ لَا عَلِمَ الصَّائِمُ كَمْ يَصُومُ وَ لَا عَرَفَ النَّاسُ عَدَدَ السِّنِينَ وَ ذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ وَ النَّهارَ آيَتَيْنِ فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ وَ جَعَلْنا آيَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةً لِتَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ وَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَ الْحِسابَ قَالَ صَدَقْتَ يَا مُحَمَّدُ (ابن بابویه، علل الشرائع، ج‏2، ص470)</ref><REF>ابن بابویه، علل الشرائع، ج‏2، ص470</REF><REF> فرات‏كوفي، ص185</REF>. این روایات نیز به طور ضمنی به اینکه ماه و خورشید، آیه شب و روز هستند، اشاره می‌نمایند.

	3. دسته سوم نیز شامل روایتی از امام علی ع می‌شود که در آن به صراحت «آیة اللیل» را ماه و «آیة النهار» را خورشید معرفی می‌نمایند. در خطبه 91 نهج البلاغه چنین آمده است:		3. دسته سوم نیز شامل روایتی از امام علی ع می‌شود که در آن به صراحت «آیة اللیل» را ماه و «آیة النهار» را خورشید معرفی می‌نمایند. در خطبه 91 نهج البلاغه چنین آمده است:

Hosna: /* روایات تفسیری */

2020-04-03T12:20:24Z

روایات تفسیری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۵۰
خط ۱۰۹:		خط ۱۰۹:
	روایات بسیاری در تفسیر آیه 12 سوره اسراء از معصومین ع به دست ما رسیده است. این روایات را می‌توان از لحاظ مضمونی، به سه دسته تقسیم کرد:		روایات بسیاری در تفسیر آیه 12 سوره اسراء از معصومین ع به دست ما رسیده است. این روایات را می‌توان از لحاظ مضمونی، به سه دسته تقسیم کرد:

	1. دسته اول روایاتی هستند که در آن‌ها ضمن اشاره به آیه 12 سوره اسراء، ماه به طور ضمنی به عنوان «آیة اللیل» معرفی شده و محو شدن آن نیز، مرتبط با تیرگی‌هایی که در سطح آن مشاهده می‌شود، دانسته شده است. از جمله این روایات می‌توان به روایات متعددی از پیامبر ص<ref>نمونه ای از روایات پیامبر ص در این خصوص: و أخرج البيهقي في دلائل النبوة و ابن عساكر عن سعيد المقبري أن عبد الله بن سلام رضى الله عنه سال رسول الله صلى الله عليه و سلم عن السواد الذي في القمر فقال كانا شمسين فقال قال الله وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ وَ النَّهارَ آيَتَيْنِ فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ فالسواد الذي رأيت هو المحو (سیوطی، ج‏4، ص166)</ref> <REF>ابن بابویه، علل الشرائع، ج‏2، ص470</REF><REF> نوری، ج1، ص272</REF><REF>سیوطی، ج‏4، ص: 166</REF>، امام علی ع<ref>نمونه ای از روایات امام علی ع : أمير المؤمنين ص لما صعد المنبر و قال سلوني قبل أن تفقدوني قام إليه رجل فسأله عن السواد الذي في القمر فقال أعمى سأل عن عمياء أ ما سمعت أن الله عز و جل يقول فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ وَ جَعَلْنا آيَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةً فالمحو السواد الذي تراه في القمر (ابن طاوس، ص9؛ مجلسی، ج55، ص163)</ref> <REF> ابن بابویه، خصال، ج‏2، ص643</REF><REF> مجلسی، ج54، ص131</REF><REF> ابن طاوس، ص9</REF><REF> ثقفی، ج1، ص104</REF><REF> فراء، ج2، ص118</REF><REF> فیروز آبادی، فضائل الخمسه من صحاح، ج‏2، ص239</REF><REF> سیوطی، ج‏4، ص: 166</REF> و امام صادق ع<REF>عیاشی، ج2، ص283</REF> اشاره کرد. از امام علی ع روایت شده است که در پاسخ شخصی که از او درباره لکه‌های ماه می‌پرسد، می‌فرماید که این لکه‌ها همان محو شدن آیه شب است:		1. دسته اول روایاتی هستند که در آن‌ها ضمن اشاره به آیه 12 سوره اسراء، ماه به طور ضمنی به عنوان «آیة اللیل» معرفی شده و محو شدن آن نیز، مرتبط با تیرگی‌هایی که در سطح آن مشاهده می‌شود، دانسته شده است. از جمله این روایات می‌توان به روایات متعددی از پیامبر ص<ref>نمونه ای از روایات پیامبر ص در این خصوص: و أخرج البيهقي في دلائل النبوة و ابن عساكر عن سعيد المقبري أن عبد الله بن سلام رضى الله عنه سال رسول الله صلى الله عليه و سلم عن السواد الذي في القمر فقال كانا شمسين فقال قال الله وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ وَ النَّهارَ آيَتَيْنِ فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ فالسواد الذي رأيت هو المحو (سیوطی، ج‏4، ص166)</ref> <REF>ابن بابویه، علل الشرائع، ج‏2، ص470</REF><REF> نوری، ج1، ص272</REF><REF>سیوطی، ج‏4، ص: 166</REF>، امام علی ع<ref>نمونه ای از روایات امام علی ع : أمير المؤمنين ص لما صعد المنبر و قال سلوني قبل أن تفقدوني قام إليه رجل فسأله عن السواد الذي في القمر فقال أعمى سأل عن عمياء أ ما سمعت أن الله عز و جل يقول فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ وَ جَعَلْنا آيَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةً فالمحو السواد الذي تراه في القمر (ابن طاوس، ص9؛ مجلسی، ج55، ص163)</ref> <REF> ابن بابویه، خصال، ج‏2، ص643</REF><REF> مجلسی، ج54، ص131</REF><REF> ابن طاوس، ص9</REF><REF> ثقفی، ج1، ص104</REF><REF> فراء، ج2، ص118</REF><REF> فیروز آبادی، فضائل الخمسه من صحاح، ج‏2، ص239</REF><REF> سیوطی، ج‏4، ص: 166</REF> و امام صادق ع<ref> عن أبي بصير عنه «فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ» قال: هو السواد الذي في جوف القمر (عیاشی، ج2، ص283)</ref><REF>عیاشی، ج2، ص283</REF> اشاره کرد. از امام علی ع روایت شده است که در پاسخ شخصی که از او درباره لکه‌های ماه می‌پرسد، می‌فرماید که این لکه‌ها همان محو شدن آیه شب است:

	وَ رُوِيَ أَنَّ ابْنَ الْكَوَّاءِ سَأَلَ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ ع عَنِ اللَّطْخَةِ الَّتِي فِي وَجْهِ الْقَمَرِ فَقَالَ ذَاكَ مَحْوُ آيَةِ اللَّيْلِ <REF>مجلسی، ج54، ص131</REF>		وَ رُوِيَ أَنَّ ابْنَ الْكَوَّاءِ سَأَلَ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ ع عَنِ اللَّطْخَةِ الَّتِي فِي وَجْهِ الْقَمَرِ فَقَالَ ذَاكَ مَحْوُ آيَةِ اللَّيْلِ <REF>مجلسی، ج54، ص131</REF>
خط ۱۱۵:		خط ۱۱۵:
	مجلسی در توضیح این روایت می‌گوید: ظاهر کلام معصوم ع تفسیر آیه لیل و نهار به قمر و شمس است، نه شب و روز، هرچند که مراد از آیتین در ابتدای آیه، شب و روز باشد<REF>مجلسی، ج54، ص132</REF>.		مجلسی در توضیح این روایت می‌گوید: ظاهر کلام معصوم ع تفسیر آیه لیل و نهار به قمر و شمس است، نه شب و روز، هرچند که مراد از آیتین در ابتدای آیه، شب و روز باشد<REF>مجلسی، ج54، ص132</REF>.

	2. دسته دوم، روایاتی هستند که در تفسیر این آیه به این موضوع اشاره دارند که ماه نیز همانند خورشید فروزان و درخشنده بوده، ولی خداوند نور ماه را محو كرده است <REF>حرانی، ص229</REF>. اگر ماه به حال خود واگذارده مى‌‏شد و همچون خورشيد نور آن محو نمى‌‏گشت، شب از روز و روز از شب ممتاز و مشخص نبود و مردم تعداد سال‌ها را نمى‏‌دانستند<REF>ابن بابویه، علل الشرائع، ج‏2، ص470</REF><REF> فرات‏كوفي، ص185</REF>. این روایات نیز به طور ضمنی به اینکه ماه و خورشید، آیه شب و روز هستند، اشاره می‌نمایند.		2. دسته دوم، روایاتی هستند که در تفسیر این آیه به این موضوع اشاره دارند که ماه نیز همانند خورشید فروزان و درخشنده بوده، ولی خداوند نور ماه را محو كرده است<ref>قَالَ الْحَسَنُ ع: ... أَمَّا الْمَحْوُ الَّذِي فِي الْقَمَرِ فَإِنَّ ضَوْءَ الْقَمَرِ كَانَ مِثْلَ ضَوْءِ الشَّمْسِ فَمَحَاهُ اللَّهُ وَ قَالَ فِي كِتَابِهِ فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ وَ جَعَلْنا آيَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةً (حرانی، ص229)</ref> <REF>حرانی، ص229</REF>. اگر ماه به حال خود واگذارده مى‌‏شد و همچون خورشيد نور آن محو نمى‌‏گشت، شب از روز و روز از شب ممتاز و مشخص نبود و مردم تعداد سال‌ها را نمى‏‌دانستند<REF>ابن بابویه، علل الشرائع، ج‏2، ص470</REF><REF> فرات‏كوفي، ص185</REF>. این روایات نیز به طور ضمنی به اینکه ماه و خورشید، آیه شب و روز هستند، اشاره می‌نمایند.

	3. دسته سوم نیز شامل روایتی از امام علی ع می‌شود که در آن به صراحت «آیة اللیل» را ماه و «آیة النهار» را خورشید معرفی می‌نمایند. در خطبه 91 نهج البلاغه چنین آمده است:		3. دسته سوم نیز شامل روایتی از امام علی ع می‌شود که در آن به صراحت «آیة اللیل» را ماه و «آیة النهار» را خورشید معرفی می‌نمایند. در خطبه 91 نهج البلاغه چنین آمده است:

Hosna: /* روایات تفسیری */

2020-04-03T12:14:27Z

روایات تفسیری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۴۴
خط ۱۰۹:		خط ۱۰۹:
	روایات بسیاری در تفسیر آیه 12 سوره اسراء از معصومین ع به دست ما رسیده است. این روایات را می‌توان از لحاظ مضمونی، به سه دسته تقسیم کرد:		روایات بسیاری در تفسیر آیه 12 سوره اسراء از معصومین ع به دست ما رسیده است. این روایات را می‌توان از لحاظ مضمونی، به سه دسته تقسیم کرد:

	1. دسته اول روایاتی هستند که در آن‌ها ضمن اشاره به آیه 12 سوره اسراء، ماه به طور ضمنی به عنوان «آیة اللیل» معرفی شده و محو شدن آن نیز، مرتبط با تیرگی‌هایی که در سطح آن مشاهده می‌شود، دانسته شده است. از جمله این روایات می‌توان به روایات متعددی از پیامبر ص <REF>ابن بابویه، علل الشرائع، ج‏2، ص470</REF><REF> نوری، ج1، ص272</REF><REF>سیوطی، ج‏4، ص: 166</REF>، امام علی ع <REF> ابن بابویه، خصال، ج‏2، ص643</REF><REF> مجلسی، ج54، ص131</REF><REF> ابن طاوس، ص9</REF><REF> ثقفی، ج1، ص104</REF><REF> فراء، ج2، ص118</REF><REF> فیروز آبادی، فضائل الخمسه من صحاح، ج‏2، ص239</REF><REF> سیوطی، ج‏4، ص: 166</REF> و امام صادق ع<REF>عیاشی، ج2، ص283</REF> اشاره کرد. از امام علی ع روایت شده است که در پاسخ شخصی که از او درباره لکه‌های ماه می‌پرسد، می‌فرماید که این لکه‌ها همان محو شدن آیه شب است:		1. دسته اول روایاتی هستند که در آن‌ها ضمن اشاره به آیه 12 سوره اسراء، ماه به طور ضمنی به عنوان «آیة اللیل» معرفی شده و محو شدن آن نیز، مرتبط با تیرگی‌هایی که در سطح آن مشاهده می‌شود، دانسته شده است. از جمله این روایات می‌توان به روایات متعددی از پیامبر ص<ref>نمونه ای از روایات پیامبر ص در این خصوص: و أخرج البيهقي في دلائل النبوة و ابن عساكر عن سعيد المقبري أن عبد الله بن سلام رضى الله عنه سال رسول الله صلى الله عليه و سلم عن السواد الذي في القمر فقال كانا شمسين فقال قال الله وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ وَ النَّهارَ آيَتَيْنِ فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ فالسواد الذي رأيت هو المحو (سیوطی، ج‏4، ص166)</ref> <REF>ابن بابویه، علل الشرائع، ج‏2، ص470</REF><REF> نوری، ج1، ص272</REF><REF>سیوطی، ج‏4، ص: 166</REF>، امام علی ع<ref>نمونه ای از روایات امام علی ع : أمير المؤمنين ص لما صعد المنبر و قال سلوني قبل أن تفقدوني قام إليه رجل فسأله عن السواد الذي في القمر فقال أعمى سأل عن عمياء أ ما سمعت أن الله عز و جل يقول فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ وَ جَعَلْنا آيَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةً فالمحو السواد الذي تراه في القمر (ابن طاوس، ص9؛ مجلسی، ج55، ص163)</ref> <REF> ابن بابویه، خصال، ج‏2، ص643</REF><REF> مجلسی، ج54، ص131</REF><REF> ابن طاوس، ص9</REF><REF> ثقفی، ج1، ص104</REF><REF> فراء، ج2، ص118</REF><REF> فیروز آبادی، فضائل الخمسه من صحاح، ج‏2، ص239</REF><REF> سیوطی، ج‏4، ص: 166</REF> و امام صادق ع<REF>عیاشی، ج2، ص283</REF> اشاره کرد. از امام علی ع روایت شده است که در پاسخ شخصی که از او درباره لکه‌های ماه می‌پرسد، می‌فرماید که این لکه‌ها همان محو شدن آیه شب است:

	وَ رُوِيَ أَنَّ ابْنَ الْكَوَّاءِ سَأَلَ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ ع عَنِ اللَّطْخَةِ الَّتِي فِي وَجْهِ الْقَمَرِ فَقَالَ ذَاكَ مَحْوُ آيَةِ اللَّيْلِ <REF>مجلسی، ج54، ص131</REF>		وَ رُوِيَ أَنَّ ابْنَ الْكَوَّاءِ سَأَلَ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ ع عَنِ اللَّطْخَةِ الَّتِي فِي وَجْهِ الْقَمَرِ فَقَالَ ذَاكَ مَحْوُ آيَةِ اللَّيْلِ <REF>مجلسی، ج54، ص131</REF>
خط ۱۳۸:		خط ۱۳۸:
	\| 3\|\| روایتی که به صراحت «آیة اللیل» را ماه و «آیة النهار» را خورشید معرفی می‌نماید.\|\| وَ جَعَلَ شَمْسَهَا آيَةً مُبْصِرَةً لِنَهَارِهَا وَ قَمَرَهَا آيَةً مَمْحُوَّةً مِنْ لَيْلِهَا ...<ref>نهج البلاغه، خطبه91</ref>		\| 3\|\| روایتی که به صراحت «آیة اللیل» را ماه و «آیة النهار» را خورشید معرفی می‌نماید.\|\| وَ جَعَلَ شَمْسَهَا آيَةً مُبْصِرَةً لِنَهَارِهَا وَ قَمَرَهَا آيَةً مَمْحُوَّةً مِنْ لَيْلِهَا ...<ref>نهج البلاغه، خطبه91</ref>
	\|}		\|}

	==شواهد موید هر دو دیدگاه:==		==شواهد موید هر دو دیدگاه:==
	===فاء در عبارت «فَمَحَوْنَا آيَةَ اللَّيْلِ»===		===فاء در عبارت «فَمَحَوْنَا آيَةَ اللَّيْلِ»===

Hosna: /* دیدگاه اول: شب و روز */

2020-04-03T12:07:18Z

دیدگاه اول: شب و روز

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۳۷
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	واژه «آیه» به معنای علامت<ref>ابن منظور، ج14، ص56</ref><ref> قرشی، ج1، ص145</ref> و نشانه ظاهر <ref>راغب، ص101</ref> گفته شده است. اما سوال اساسی اینجاست که خداوند با اضافه کردن واژه آیة به اللیل و النهار در عبارت «فَمَحَوْنَا آيَةَ اللَّيْلِ وَجَعَلْنَا آيَةَ النَّهَارِ مُبْصِرَةً» به چه پدیده‌هایی اشاره می ‌نماید. مفسران دو دیدگاه عمده درباره معنای «آیة اللیل» و «آیة النهار» مطرح کرده‌اند:		واژه «آیه» به معنای علامت<ref>ابن منظور، ج14، ص56</ref><ref> قرشی، ج1، ص145</ref> و نشانه ظاهر <ref>راغب، ص101</ref> گفته شده است. اما سوال اساسی اینجاست که خداوند با اضافه کردن واژه آیة به اللیل و النهار در عبارت «فَمَحَوْنَا آيَةَ اللَّيْلِ وَجَعَلْنَا آيَةَ النَّهَارِ مُبْصِرَةً» به چه پدیده‌هایی اشاره می ‌نماید. مفسران دو دیدگاه عمده درباره معنای «آیة اللیل» و «آیة النهار» مطرح کرده‌اند:
	==دیدگاه اول: شب و روز==		==دیدگاه اول: شب و روز==
	گروهی از مفسران منظور از «آیة اللیل» را خود لیل و منظور از «آیة النهار» را خود نهار می‌دانند<ref>طوسی، ج6، ص454</ref><ref> نک. طبرسی، ج6، ص619</ref><ref> زمخشری، ج2، ص652</ref><ref> فخرالدین رازی، ج20، ص306</ref><ref> بیضاوی، ج3، ص250</ref><ref> ابوحیان، ج7، ص20</ref><ref> قمی مشهدی، ج7، ص366</ref><ref> آلوسی، ج8، ص26</ref><ref> ابن عاشور، ج14، ص36</ref><ref> طباطبایی، ج13، ص51</ref><ref> مکارم، ج12، ص42</ref>. بر این اساس اضافه واژه آیة به اللیل و النهار، اضافه بیانیه است <ref>زمخشری، ج2، ص652</ref><ref> آلوسی، ج8، ص26</ref><ref> طباطبایی، ج13، ص51</ref><ref> مکارم، ج12، ص42</ref>.		گروهی از مفسران منظور از «آیة اللیل» را خود لیل و منظور از «آیة النهار» را خود نهار می‌دانند<ref>طوسی، ج6، ص454</ref><ref> نک. طبرسی، ج6، ص619</ref><ref> زمخشری، ج2، ص652</ref><ref> فخرالدین رازی، ج20، ص306</ref><ref> بیضاوی، ج3، ص250</ref><ref> ابوحیان، ج7، ص20</ref><ref> قمی مشهدی، ج7، ص366</ref><ref> آلوسی، ج8، ص26</ref><ref> ابن عاشور، ج14، ص36</ref><ref> طباطبایی، ج13، ص51</ref><ref> مکارم، ج12، ص42</ref>. بر این اساس اضافه واژه آیة به اللیل و النهار، اضافه بیانیه<ref>اضافه بیانیه، نوعی از اضافه معنوی است که منظور از آن توضیح و بیان مضاف، توسط مضاف الیه است. زمخشری (ج2، ص652) اضافه بیانیه را در این آیه اینچنین توضیح می دهد: فمحونا الآية التي هي الليل و جعلنا الآية التي هي النهار مبصرة یعنی آیه‌ای که شب است را محو کردیم و آیه‌ای که روز است را روشن قرار دادیم. </ref> است <ref>زمخشری، ج2، ص652</ref><ref> آلوسی، ج8، ص26</ref><ref> طباطبایی، ج13، ص51</ref><ref> مکارم، ج12، ص42</ref>.
	===شواهد موید دیدگاه اول:===		===شواهد موید دیدگاه اول:===
	====به کار بردن ویژگی مبصرة====		====به کار بردن ویژگی مبصرة====
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	====ظاهر آیه====		====ظاهر آیه====
	برخی از مفسران معتقدند که دیدگاه اول یعنی شب و روز بودن آیه لیل و نهار، تطابق بیشتری با ظاهر آیه دارد <ref>طوسی، ج6، ص454?</ref><ref> رک. طباطبایی، ج13، ص51</ref> و این خود می‌تواند قرینه‌ای برای تقویت این احتمال باشد.		برخی از مفسران معتقدند که دیدگاه اول یعنی شب و روز بودن آیه لیل و نهار، تطابق بیشتری با ظاهر آیه دارد <ref>طوسی، ج6، ص454?</ref><ref> رک. طباطبایی، ج13، ص51</ref> و این خود می‌تواند قرینه‌ای برای تقویت این احتمال باشد.

	==دیدگاه دوم: ماه و خورشید==		==دیدگاه دوم: ماه و خورشید==
	برخی از مفسران برآنند که منظور از «آیة اللیل»، ماه و منظور از «آیة النهار»، خورشید است<ref>مقاتل، ج2، ص524</ref><ref> طوسی، ج6، ص454</ref><ref>زمخشری، ج2، ص652</ref><ref> فخرالدین رازی، ج20، ص306</ref><ref> ابن عاشور، ج14، ص36</ref><ref> صادقی تهرانی، ج17، ص88</ref> بر این اساس اضافه واژه آیة به اللیل و النهار اضافه لامیه (اختصاصیه) است <ref>آلوسی، ج8، ص26</ref><ref> مکارم، ج12، ص42</ref><ref> ثقفی تهرانی، ج3، ص346</ref>. این دسته از مفسران را با توجه به اینکه چه معنایی برای دو واژه اللیل و النهار در جمله ابتدایی آیه یعنی «وَجَعَلْنَا اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ آيَتَيْنِ» در نظر می‌گیرند، می‌توان به سه دسته تقسیم نمود:		برخی از مفسران برآنند که منظور از «آیة اللیل»، ماه و منظور از «آیة النهار»، خورشید است<ref>مقاتل، ج2، ص524</ref><ref> طوسی، ج6، ص454</ref><ref>زمخشری، ج2، ص652</ref><ref> فخرالدین رازی، ج20، ص306</ref><ref> ابن عاشور، ج14، ص36</ref><ref> صادقی تهرانی، ج17، ص88</ref> بر این اساس اضافه واژه آیة به اللیل و النهار اضافه لامیه (اختصاصیه) است <ref>آلوسی، ج8، ص26</ref><ref> مکارم، ج12، ص42</ref><ref> ثقفی تهرانی، ج3، ص346</ref>. این دسته از مفسران را با توجه به اینکه چه معنایی برای دو واژه اللیل و النهار در جمله ابتدایی آیه یعنی «وَجَعَلْنَا اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ آيَتَيْنِ» در نظر می‌گیرند، می‌توان به سه دسته تقسیم نمود: