تسبیح موجودات در نگاه مفسران - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Abd: /* داود سلمان السعدی */

2020-05-18T12:02:42Z

داود سلمان السعدی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۳۲
خط ۱۰۹:		خط ۱۰۹:
	===تبیین دیگری از زبان حال : تطابق رفتار اشیاء با مولفه‌های موجود در معنای لغوی تسبیح ===		===تبیین دیگری از زبان حال : تطابق رفتار اشیاء با مولفه‌های موجود در معنای لغوی تسبیح ===
	====داود سلمان السعدی====		====داود سلمان السعدی====
	او در کتاب «اسرار الکون» ویژگی‌هایی چون حرکت سریع اما با طمانینه و منظم و غیر محسوس برای ما و به نوعی هفت‌گانه در مسیرهای دایره‌ای به دور خود و دیگری را از مولفه‌های مستتر در معنای تسبیح می‌داند. او این معنی را از تلفیق معنای سبح و تسبیح به دست آورده است؛ زیرا بنابر آیات قرآن همه اشیاء هم سبح دارند<ref>{{~~QFrame~~\|Surah=38\|Ayah=40}}</ref> هم تسبیح<ref>اسراء:44</ref><ref>{{~~QFrame~~\|Surah=57\|Ayah=1}}</ref><ref>{{~~QFrame~~\|Surah=24\|Ayah=41}}</ref>. آن گاه نشان می‌دهد همه مواد عالم چنین ویژگی دارند و تسبیح آنها بدین معناست.<reF>نک السعدی،208-233</ref> سپس درباره جایگاه تسبیح انسان در میان همه موجودات می‌گوید انسان علاوه بر تسبیح لسانی و قلبی همه وجودش و همه اعضاء و بافت‌ها و سلول‌ها و کروموزوم‌ها و ژن‌ها و همه ذراتش تسبیح‌گوی خالق خود هستند.		او در کتاب «اسرار الکون» ویژگی‌هایی چون حرکت سریع اما با طمانینه و منظم و غیر محسوس برای ما و به نوعی هفت‌گانه در مسیرهای دایره‌ای به دور خود و دیگری را از مولفه‌های مستتر در معنای تسبیح می‌داند. او این معنی را از تلفیق معنای سبح و تسبیح به دست آورده است؛ زیرا بنابر آیات قرآن همه اشیاء هم سبح دارند<ref>{{SmallQFrame\|Surah=38\|Ayah=40}}</ref> هم تسبیح<ref>اسراء:44</ref><ref>{{SmallQFrame\|Surah=57\|Ayah=1}}</ref><ref>{{SmallQFrame\|Surah=24\|Ayah=41}}</ref>. آن گاه نشان می‌دهد همه مواد عالم چنین ویژگی دارند و تسبیح آنها بدین معناست.<reF>نک السعدی،208-233</ref> سپس درباره جایگاه تسبیح انسان در میان همه موجودات می‌گوید انسان علاوه بر تسبیح لسانی و قلبی همه وجودش و همه اعضاء و بافت‌ها و سلول‌ها و کروموزوم‌ها و ژن‌ها و همه ذراتش تسبیح‌گوی خالق خود هستند.

	البته او استفاده از مسبحه (تسبیح) دایره‌ای شکل را در ذکر تسبیح و همچنین طواف هفت‌گانه حول کعبه را نشانه حرکات دوار اشیاء و کائنات می‌داند.		البته او استفاده از مسبحه (تسبیح) دایره‌ای شکل را در ذکر تسبیح و همچنین طواف هفت‌گانه حول کعبه را نشانه حرکات دوار اشیاء و کائنات می‌داند.

Abd: /* زبان حال */

2020-05-18T12:02:03Z

زبان حال

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۳۲
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	==زبان حال==		==زبان حال==

	همه موجودات مخلوق خدا هستند و خاصیت مخلوق این است که یک جنبه کمال دارد و یک جنبه نقص. هرچه نقص دارد از ذات خودش است و هرچه کمال دارد از خالقش.<Ref>{{~~QFrame~~\|Surah=4\|Ayah=79}}</ref>پس در واقع به زبان حال خالق خودش را تسبیح و حمد می‌کند. برخی مفسران به جنبه نقص تأکید نموده و تسبیح موجودات را با تکیه بر آن شرح داده‌اند و برخی دیگر به جنبه کمال توجه نموده و تسبیح را مرتبط با آن دانسته‌اند. مفسرانی که تسبیح موجودات را به زبان حال دانسته‌اند هر کدام به یکی از این دو جنبه توجه داشته‌اند.		همه موجودات مخلوق خدا هستند و خاصیت مخلوق این است که یک جنبه کمال دارد و یک جنبه نقص. هرچه نقص دارد از ذات خودش است و هرچه کمال دارد از خالقش.<Ref>{{SmallQFrame\|Surah=4\|Ayah=79}}</ref>پس در واقع به زبان حال خالق خودش را تسبیح و حمد می‌کند. برخی مفسران به جنبه نقص تأکید نموده و تسبیح موجودات را با تکیه بر آن شرح داده‌اند و برخی دیگر به جنبه کمال توجه نموده و تسبیح را مرتبط با آن دانسته‌اند. مفسرانی که تسبیح موجودات را به زبان حال دانسته‌اند هر کدام به یکی از این دو جنبه توجه داشته‌اند.

	===نقص و حدوث آن ها دال بر خالق کامل(از جنبه نقص)===		===نقص و حدوث آن ها دال بر خالق کامل(از جنبه نقص)===

Abd در ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۰۱

2020-05-18T12:01:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۳۱
خط ۱:		خط ۱:
			{{نمایش پیام\|approved\|این پژوهش، در [[:شبکه_نخبگان_و_قرآن%E2%80%8Cکاوی:درباره\| پژوهشکده اعجاز قرآن دانشگاه شهید بهشتی]] انجام شده است.}}
	{{QFrame\|Surah=17\|Ayah=44}}		{{QFrame\|Surah=17\|Ayah=44}}
	=چکیده=		=چکیده=

Abd: «تسبیح موجودات در نگاه مفسران» را محافظت کرد ([ویرایش=تنها مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=تنها مدیران] (بی‌پایان))

2020-05-18T12:01:10Z

«تسبیح موجودات در نگاه مفسران» را محافظت کرد ([ویرایش=تنها مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=تنها مدیران] (بی‌پایان))

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۳۱
(بدون تفاوت)

Abd در ‏۵ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۰۵

2020-04-05T10:05:53Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۳۵
خط ۲۵۱:		خط ۲۵۱:

	21. مطهری، مرتضی (1388ش)، مجموعه آثار ، چ3، تهران: صدرا.		21. مطهری، مرتضی (1388ش)، مجموعه آثار ، چ3، تهران: صدرا.

			[[رده: دین]]

Hosna: /* پانویس و منابع */

2020-03-17T14:03:38Z

پانویس و منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۷:۳۳
خط ۲۳۹:		خط ۲۳۹:

	15. قرشى، سيد على اكبر(1377ش)، تفسير احسن الحديث، چ3، تهران: بنياد بعثت.		15. قرشى، سيد على اكبر(1377ش)، تفسير احسن الحديث، چ3، تهران: بنياد بعثت.


	16. قمی، علی بن ابراهیم(1367)، تفسیر قمّی، چ4، قم: دارالکتاب.		16. قمی، علی بن ابراهیم(1367)، تفسیر قمّی، چ4، قم: دارالکتاب.

Hosna: /* نتیجه‌گیری */

2020-03-17T13:59:24Z

نتیجه‌گیری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۷:۲۹
خط ۱۸۵:		خط ۱۸۵:

	=نتیجه‌گیری=		=نتیجه‌گیری=
			توجه و بررسی دلایل موافقان و مخالفان تسبیح همه اشیاء با زبان قال نشان می‌دهد که همه‌ موجودات حی بوده یعنی از مرتبه‌ای از حیات و علم و قدرت و اختیار بهره مندند و هریک متناسب مرتبه خود به تسبیح پروردگار مشغولند. و اینکه رازی اثبات علم و فهم وتکلم برای جمادات را منافی اثبات حیات برای خداوند می‌شمرد اشتباه است؛ زیرا او جمادات را بی‌جان فرض کرده در حالی که بهره‌مندی همه موجودات از مرتبه‌ای از حیات با این مطلب منافات ندارد که خداوند حی مطلق است که قیوم و به پای دارنده همه موجودات دیگر است و سایر موجودات حیات خود را از ازاو کسب کرده‌اند. از این رو در جمع‌بندی می‌توان گفت:

			1. تسبیح موجودات و تحمید و سجده و صلاتشان مفاهیمی حقیقی هستند و نه تنها به زبان حال صورت می‌گیرد بلکه آنان به زبان قال نیز خدا راستایش و عبادت می‌کنند.

			2. تسبیح موجودات به زبان حال نیز به سه شکل قابل تبیین است.

			اول-تسبیح با نمایش جنبه‌های نقص که دلالت بر مخلوقیت آنها دارد و خالق منزه از هر نقص را نشان می‌دهد.

			دوم-تسبیح با جنبه کمالی که نشانه حکمت و قدرت خالق‌اش و در واقع حمد است.

			سوم- تسبیح با حرکت سریع و منظم و دورانی و هتگانه و غیر محسوس و ... که نشانگر مولفه‌های معنایی سبح و تسبیح است.

			3. تسبیح با زبان قال و با کلام به وسیله وجهه ملکوتی و جنبه باطنی اشیاء صورت می‌گیرد که رسول خدا (ص) آن را شهود کردند و برخی صالحان نیز با گوش باطن آن را شنیده‌اند و بنابراین تسبیحی حقیقی است.

			4. تسبیح باطنی از تیررس علوم ظاهری ، تجربی و مادی خارج است و در حوزه علومی است که راه کسب آن تقوا و عمل صالح است.

			5. انسان‌ها هم به جهت بدن‌ها و اعضایشان در این تسبیح همگانی با سایر موجودات همراهند و به جهت نفس‌هایشان گاه از جرگه تسبیح گویان خارجند.

			6. صدای فیزیکی شنیده شده از اشیاء (مانند تسبیح رعد) و یا حرکات آنها تسبیح کلامی و باطنی اشیاء نیست. اما شاید بتوان با تکیه بر نظریه‌ای که همراهی همه ذرات با موج را مدعی است، و اینکه خواص موج با معنای لغوی تسبیح سازگار است، این اصوات را که همگی از جنس امواج هستند از گونه مجازی تسبیح به زبان حال شمرد.

	=پانویس و منابع=		=پانویس و منابع=

Hosna: /* پانویس و منابع */

2020-03-17T13:55:23Z

پانویس و منابع

@@ خط ۱۸۹: / خط ۱۸۹: @@
 =پانویس و منابع=
-[[رده: اسرا.آیه44]]
+[[رده:  اسراء.آیه44]]
 [[رده: مقاله]]
 {{پانویس|2|اندازه=ریز|30em}}

Hosna: /* فیض کاشانی */

2020-03-17T13:52:42Z

فیض کاشانی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۷:۲۲
خط ۱۷۴:		خط ۱۷۴:

	====فیض کاشانی====		====فیض کاشانی====
			بعضی از اهل معرفت می‌گویند، خداوند موجودات را آفرید تا او را تسبیح و ثنا گویند و سجده کنند و فرمود:

			أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُسَبِّحُ لَهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الطَّيْرُ ...

			وهمچنین فرمود:

			أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجُدُ لَهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ وَ الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ وَ النُّجُومُ ...

			با این دو آیه پیامبرش را مورد خطاب قرار داده که این تسبیح و سجده عمومی موجودات را در معرض شهود او قرار داده است. ما این حالت را شهود نکرده و ایمان آوردیم و هرکه تسبیح همه خلق را شهود کرده مخاطب این آیه است. مراد از این تسبیح، تسبیح فطری و سجود ذاتی است که از تجلی جلوه‌ای برای آنان نشأت یافته پس به او عشق می‌ورزند و بدون تکلیف و اجبار بلکه به اقتضاء ذاتی به ستایش او برانگیخته می‌شوند و این همان عبادت ذاتی است... و این تسبیح به زبان حال نیست؛ آنگونه که برخی که اهل کشف و شهود نیستند، می‌گویند، زیرا اخبار رسیده درباره کشف بر ایمان ما می‌افزاید که می‌گوید با چشم خود دیدیم که سنگ2ها ذکر خدا می‌گویند با زبانی که گوش‌های ما می‌شنید و همچون عارفان به حلال خدا که هر انسانی آن را درک نمی‌کند، ما را مخاطب خود ساختند<REF>فیض کاشانی،1415: ج‏3، 439</REF>. در واقع امثال این آیه می‌گوید همه موجودات جز انسان و حیوان به جهت نفس‌هایشان نه به جهت هیکل‌هایشان تسبیح‌گوی خدایند و انسان و حیوان هم به جهت هیکل‌ها و بدن‌ها و اعضایشان همچون سایر موجودات در تسبیحند. آیا نمی‌بینی که چگونه پوست‌ها و دست‌ها و پاها و زبان‌ها و گوش‌ها و چشم‌ها و جمیع قوایشان مسخر حکم پروردگار و حکم از آن پروردگار علی و حکیم است؟<REF>فیض، 1415: ج‏3، 139</REF>

			=نتیجه‌گیری=


			=پانویس و منابع=

			[[رده: اسرا.آیه44]]
			[[رده: مقاله]]
			{{پانویس\|2\|اندازه=ریز\|30em}}

Hosna: /* شهید مطهری */

2020-03-17T13:47:58Z

شهید مطهری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۷:۱۷
خط ۱۶۷:		خط ۱۶۷:

	====شهید مطهری====		====شهید مطهری====
	ایشان نیز با استناد بر قابل فهم بودن زبان حال برای همه و ناسازگاری ادامه آیه وَ لكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ با این مطلب، همچنین کاربرد ضمیر هم برای اشیاء که دلالت بر شعور آنان دارد، تسبیح را حقیقی و به زبان قال می‌داند سپس در تبیین مفهوم آن می‌گوید: هر موجود و هر ذره‌ای در این عالم هست دو وجهه و دو رو دارد. یک رو به این جهان دارد که در این رو مرده است. و یک رو به جهان دیگر دارد یک «وجهه ملکوتی» دارد که در آن رو و در آن وجهه موجودی زنده و شاعر است. مثلا چوبی که شما می‌بینید همه حقیقت آن را درک نمی‌کنید. عمیق‌ترین علوم بشر آنجا که علم بشر به عمق اتم‌ها راه پیدا می‌کند یک روی این موجود را درک می‌کند و آن «وجهه ملکی» این موجود است. همین موجود یک «وجهه ملکوتی» دارد که از دست حس و علم ظاهر بشر خارج است. انسان باید اهل دل و اهل معنا و اهل حقیقت بشود تا آن روی موجودات را هم درک کند. وقتی آن روی موجودات را درک کرد می‌بیند موجودات چگونه در آن رو همه دراک و هوشیار و عالم و مسبح و حامدند. داود که کوه‌ها و مرغ‌ها با او تسبیح می‌گفتند نه این است که اگر ما کنار داود بودیم صدای کوه‌ها را می‌شنیدیم. مردم دیگر بودند و نمی‌شنیدند. داود گوش دیگری داشت که به باطن و ملکوت اشیا راه پیدا کرده بود و صدای ملکوت آنها را می‌شنید<REF>مطهری، 1388: ج26، 515</REF>		ایشان نیز با استناد بر قابل فهم بودن زبان حال برای همه و ناسازگاری ادامه آیه وَ لكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ با این مطلب، همچنین کاربرد ضمیر هم برای اشیاء که دلالت بر شعور آنان دارد، تسبیح را حقیقی و به زبان قال می‌داند سپس در تبیین مفهوم آن می‌گوید: هر موجود و هر ذره‌ای در این عالم هست دو وجهه و دو رو دارد. یک رو به این جهان دارد که در این رو مرده است. و یک رو به جهان دیگر دارد یک «وجهه ملکوتی» دارد که در آن رو و در آن وجهه موجودی زنده و شاعر است. مثلا چوبی که شما می‌بینید همه حقیقت آن را درک نمی‌کنید. عمیق‌ترین علوم بشر آنجا که علم بشر به عمق اتم‌ها راه پیدا می‌کند یک روی این موجود را درک می‌کند و آن «وجهه ملکی» این موجود است. همین موجود یک «وجهه ملکوتی» دارد که از دست حس و علم ظاهر بشر خارج است. انسان باید اهل دل و اهل معنا و اهل حقیقت بشود تا آن روی موجودات را هم درک کند. وقتی آن روی موجودات را درک کرد می‌بیند موجودات چگونه در آن رو همه دراک و هوشیار و عالم و مسبح و حامدند. داود که کوه‌ها و مرغ‌ها با او تسبیح می‌گفتند نه این است که اگر ما کنار داود بودیم صدای کوه‌ها را می‌شنیدیم. مردم دیگر بودند و نمی‌شنیدند. داود گوش دیگری داشت که به باطن و ملکوت اشیا راه پیدا کرده بود و صدای ملکوت آنها را می‌شنید<REF>مطهری، 1388: ج26، 515</REF>.

	پیامبر اکرم ص فرمود اول بار که در کوه حرا به من وحی نازل شد، یک‌مرتبه احساس کردم که گویا همه جهان دگرگون شده . قدم به قدم که بر می‌داشتم سنگ‌ها و تمام ذرات عالم وجود را میدیدم که به من سلام می‌کنند و با من حرف می‌زنند.		پیامبر اکرم ص فرمود اول بار که در کوه حرا به من وحی نازل شد، یک‌مرتبه احساس کردم که گویا همه جهان دگرگون شده . قدم به قدم که بر می‌داشتم سنگ‌ها و تمام ذرات عالم وجود را میدیدم که به من سلام می‌کنند و با من حرف می‌زنند.

	اصلا معنای الله نور السموات و الارض همین است. کجاست که نور خدا آنجا نباشد و مگر می‌شود نور خدا در جایی باشد و آگاهی و شعور و ادراک در آنجا نباشد؟ البته هر موجودی ادراک و شعور و آگاهیش به درجه وجودی خودش بستگی دارد<REF>مطهری،1388 : ج26، 517و 518</REF>		اصلا معنای الله نور السموات و الارض همین است. کجاست که نور خدا آنجا نباشد و مگر می‌شود نور خدا در جایی باشد و آگاهی و شعور و ادراک در آنجا نباشد؟ البته هر موجودی ادراک و شعور و آگاهیش به درجه وجودی خودش بستگی دارد<REF>مطهری،1388 : ج26، 517و 518</REF>.

	====فیض کاشانی====		====فیض کاشانی====